Eetsprookjes

We stonden bij de toonbank en praatten over koetjes en kalfjes, totdat ik haar vroeg: “Wat lees jij nu eigenlijk?”. En zij vertelde me over ‘Eetsprookjes’ en hoe Huib Stam alle hypes rond eten en diëten onder de loep neemt.  “Dat is wat voor mij”, dacht ik. Iemand die gehakt maakt van de ‘Voedselzandloper’, de bestseller waarbij brood bij het ontbijt, spaghetti en macaroni als avondeten uit de boze zijn. Daar kan ik bij mijn kinderen natuurlijk niet mee aan komen. Een beetje wetenschappelijk weerwoord tegen alle eetrage lijkt mij wel smakelijke kost, ondanks de grote gele citroen op de voorkant.

Ik pakte het boek als eerste van een hele stapel, die ik geleend had uit de bibliotheek, in de overtuiging dat ik het makkelijk weg kon leggen, maar niets is minder waar. Geweldig hoe Huib Stam historische en culturele gegevens combineert met biologisch wetenschappelijke feiten. Hier en daar zelfs een grapje waardoor je vrolijk wordt van wat je leest. Het zal wel bedoeld zijn als zelfspot, immers zo geweldig gaat het niet in de huidige samenleving waar we eten in overvloed hebben, terwijl we ziek worden van de welvaart.

AfbeeldingHuib Stam, journalist en schrijver begint met zijn verhaal over voeding met een historische context; de oermens. Dat hij vervolgens continue praat over evolutie, beschouw ik dan maar als één van zijn sprookjes. Ik geloof dat God de mens geschapen heeft en niet dat we afstammen van de apen. Dat betekent niet dat ik twijfel aan het feit dat het menu van de eerste mensen is veranderd. In de Bijbel staat dat na de zondvloed, mensen (meer) vlees gingen eten. Toch kan ik in de hele historische/wetenschappelijke beschrijving van ‘Eetsprookjes’ interessante dingen kan ontdekken. Ook Huib Stam spreekt zijn verwondering uit over de genen van de mens:

“Een van die ongrijpbare gedachten is dat de genen van de mens in de loop van de miljoenen jaren zijn ontwikkeld tot een zeer complex, maar effectief besturingssysteem. Alle functies en genen bij elkaar zorgen voor tienduizenden chemische processen in het lichaam. Die processen vormen een samenwerkend geheel dat het lichaam doet groeien en aan de praat houdt.

Het is eigenlijk een onverdraagbare gedachte dat het schitterende lichaam evolutionair gezien slechts twee en dan ook nog mechanische functies heeft: het genetisch materiaal van de soort beschermen en doorgeven.”

Zulke opmerkingen zorgen dat ik mijn Schepper alle eer wil geven.

Eigenlijk prikkelen alle fases uit de geschiedenis om het ’eetprobleem’ neer te zetten, tot een uitgebreid verhaal of in elk tot een moment van overpeinzing.  Het is boeiend om te weten hoe mensen vroeger met voedsel om zijn gegaan, maar ook schokkend dat ons leven (in het Westen) niet langer meer bedreigd wordt door besmettelijke ziekten, maar vanuit het menselijk lichaam,  door wat en hoe wij eten.

Het boek heeft een journalistiek karakter, een duidelijk inleiding, elk hoofdstuk een pakkende intro, veel informatie, die vrij kort en bondig wordt weergegeven, helaas zonder tussenkoppen. In de hoofdstukken komen wel veel wetenschappelijke studies aanbod. Het is aan de lezer of je laat overtuigen door de feiten. Bij zoveel informatie voel ik, zonder enige dieetervaring toch een leek en het maakt het lezen er niet makkelijker op. Het boek geeft geen hapklare brokken. . Achterin is een glossarium met uitleg van de belangrijkste begrippen, een lange bronverwijzing en tot slot een namenregister. Je moet dus wel bedenken wie het dieet verzonnen heeft om te ontdekken wat Huib.Stam erover te zeggen heeft. Helaas voor mij,  hij is  wel kritisch over de ‘Voedselzandloper’, maar hij doet het ook niet helemaal af als onzin.

De theorie over voedselpoortwachter (van Brian Wansink) vond ik erg interessant. Goed beschouwd zijn dat geen nieuwe feiten. Het geeft weer wat er gebeurt in een huishouden en nuanceert het feit dat iedereen verantwoordelijk is voor zijn eigen voedselkeuzes. Het maakt me bewust dat ik als voedselpoortwachter invloed heb en wat ik ermee kan doen, ook al is dat is maar beperkt. Over veranderingen in eetpatronen is de schrijver best cynisch.  Raar eigenlijk wat gezien want sinds mensenheugenis zijn er wel degelijk eetgewoontes veranderd.

Vanmorgen bij het ontbijt mijn jongens al voorzichtig voorbereid dat suiker toch erg slecht is:  We zullen het uit ons eten gaan bannen, maar niet van vandaag op morgen. Hoe moet dat dan vraagt mijn zoon (bijna 9): “suiker geeft toch energie?” We hebben nog een lange weg te gaan wat betreft de eetsprookjes.

Zou een boek als dit helpen om eetgewoontes te veranderen?

__________________________

Mijn waardering: ***

Eetsprookjes – Huib Stam | De Bezige Bij (2014) | ISBN 978 9023  485445

Een gedachte over “Eetsprookjes”

  1. Wat een leuke recensie. Ik ken het boek niet, maar ben er nu erg nieuwsgierig naar. Ik vind het altijd erg leuk om diverse methoden te bekijken omtrent afvallen/gezonde voedingspatronen. Ook met de voedselzandloper ben ik bekend. Ik vind de methode logisch klinken, immers brood, macaroni en pasta’s bestaan veelal uit tarwe, waarvan de gezonde bestanddelen zijn verwijderd. (Overigens, van de voedselzandloper is nu ook een kookboek. De persoon die de gerechten heeft bedacht voor Kris Verburgh heeft een hele leuke én lekkere site, http://www.uitpaulineskeuken.nl) Ik heb een aantal weken terug besloten suiker uit mijn leven te bannen en ben daar tot nu toe heel erg tevreden over. Geen voortdurende trek en gewoon iedere 2 a 2.5 uur even iets eten. Tja, etiketjes lezen hoort er nu wel bij en dat is even wennen. Maar in 2 weken tijd (die voorbij zijn gevlogen) voel ik me al veel fitter en merk ik dat mijn lichaam slanker wordt. Geen dieet, geen afvalmethode, gewoon een nieuw leefpatroon. En kom ik een keer op een verjaardag met heel lekkere taart, tja.. dan is de keuze aan mezelf.

    Ik ga je blog in de gaten houden. Leuk!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s