Tolbos, beslist geen onkruid

tolbos.jpg

Als je een boek blijft lezen, de bladzijden blijft omslaan en het verhaal je zo in je greep heeft, dan heb je een goed boek. Tolbos was zo’n boek voor mij. Gaaf dat ik van uitgever Mozaïek dit boek voor mijn blog en Boekenmening mocht lezen en recenseren. De eerste zinnen, waarin Katrien Neething en Agatha Kekana, de zwarte dochter van de huishoudster, ‘boerenoorlogje’ spelen, laten zien hoe makkelijk Irma Joubert geschiedenis kan verweven met een verhaal. Ze imiteren de familiegeschiedenis van Katrien. Het is 1976 en de tienjarige Katrien ontdekt al gauw dat zwarte mensen niet zomaar alles mogen in haar land, Zuid-Afrika. De familie volgt het nieuws van de scholieren, die protesteren tegen het Afrikaans in Soweto. Als de politie op de kinderen schiet, beseft Katrien dat de politie niet altijd te vertrouwen is. Tolbos is vooral het verhaal van het wel en wee van een jong meisje dat opgroeit in land dat zojuist het keerpunt van de geschiedenis is gepasseerd.

Dat is niet alleen het geval in Zuid-Afrika. In dezelfde tijd namelijk groeit Wladek Kowalski op in Polen. Hij loopt mee in een protestmars tegen de hoge voedselprijzen van zijn land. Het protest loopt uit op een bloedbad en dat heeft invloed op zijn verdere leven.  Wladek is een neef van oom Jacob, die ook de oom is van Katrien. Jacob en Gretl waren de hoofdpersonen uit ‘Het meisje uit de trein’, het eerste deel wat uitgekomen is in deze trilogie. Langs de zijlijn van het verhaal komen dus oude bekenden terug, maar het boek kan zonder voorkennis van de andere delen gelezen worden.

In het begin worden de hoofdstukken afgewisseld en volg je de tienerjaren van Katrien in Zuid-Afrika en van Wladek in Polen. Hun belevenissen op school, universiteit, examenfeestjes, uitgaan, het ontstaan van vriendschappen, liefdesrelaties, gebeurtenissen in de familie. Eigenlijk alledaagse gebeurtenissen, waar je al lezend toch razend nieuwsgierig naar bent,  maar voor je het weet wordt je getrokken in spannende wereld van het ondergrondse verzet waar Wladek bij betrokken is. Totdat hij wordt verraden en hals over kop moet vluchten naar Zuid-Afrika. Voor Katrien begint haar ontdekkingstocht dan pas om te zien hoe zij zich in kan zetten voor een rechtvaardige samenleving.

Het karakter van Katrien Neethling ontwikkeld zich duidelijk in dit boek.  Heel treffend wordt de pijn verwoord van het gezien willen worden in een gezin waar je als nakomertje wordt geboren en hoe je los worstelt van je familie, terwijl je juist ook naar hun liefde verlangt.

Ik vind het heel sterk dat Irma Joubert aandacht heeft voor het verzet vanuit het Afrikaans, de taal van de onderdrukker, in literatuur en muziek. Ik denk dat ze daarmee voor veel lezers een nieuw perspectief opent. De twee gedichten van Antje Krog die in het boek zijn opgenomen onderstrepen de schoonheid van die taal. Vooral de regels:

‘ek is so jammer mama

dat ek nie is 
wat ik graag vir jou wil wees niet’

 

hebben mij  geraakt. Dan te bedenken dat dit boek een van de favorieten was die grif over de toonbank gingen met Moederdag… Gelukkig is Tolbos wel degelijk een boek van Irma Joubert zoals je van haar verwacht.

__________________________________

Mijn waardering: ****

Tolbos – Irma Joubert | Uitgeverij Mozaïek (2014)

 

4 thoughts on “Tolbos, beslist geen onkruid”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s