Kort verhaal: Gebed zonder eind

gebed zonder eind coverAl scrollend over boekentweets en surfend op een recensiesite viel haar oog op de cover van ‘Gebed zonder eind’. De titel in combinatie met de pont over het IJ, deed haar denken aan een vriend, voor wie de pont ooit een afbouwproject was. Het boek kon over hem gaan, maar de hoofdpersoon was Asis Aynan, een zoon van een Marokkaanse gastarbeider. Met verhalen had hij vorm gegeven aan zijn zoektocht, zijn bestaan in twee culturen. Plotseling herinnerde ze zich dat ze ooit een televisieprogramma had gezien over dit thema. Rootsreizen waren niet alleen voor adoptiekinderen, dat had ze nog onthouden. Ze zocht de titel op in de database van de bibliotheek, vroeg om een reservering en binnen een week kreeg ze bericht dat het boek voor haar klaar stond.

Ze kon het boek niet vinden. In de witte kast met groene achtergrond stonden veel boeken op lezers te wachten. Haar ogen gleden over de ruggen met bekende titels, maar ook na een tweede ronde bleef ‘gebed zonder eind’ spoorloos.  De bibliothecaresse schoot te hulp en gaf haar het boekje dat tussen twee dikke pillen stond.  Verwonderd wreef ze over het glimmende boeklon. Ze kon nog een verhaaltje lezen voordat de kinderen moesten worden opgehaald uit school. Het werden er drie.

Op haar vrije zaterdag pakte ze twee boeken om te gaan lezen. De twee titels pasten bij elkaar; De deugdzame huisvrouw, een gebed zonder eind. Ze maakte een foto om het vast te leggen.

Ze las het ene verhaal na het andere, verbaasd dat deze Asis Aynan haar zo kon boeien. Van alles spookte er door haar hoofd.  Wat wist ze nu eigenlijk van Nederlandse Marokkanen? Heeft ze ooit echt contact met hen gehad? Ze zaten bij haar in de klas, ze ontmoette hen op straat. Het meest dichtbij waren ze gekomen in haar kerk. Toen daar een lezing werd gegeven door de jood Lody van de Kamp, notabene. Er waren veel meer mensen van Marokkaanse afkomst in de kerkbanken, dan gemeenteleden. Ja toen heeft ze hen voor het eerst gesproken en ontdekte ze dat verschillen geen geldig excuus zijn om niet met hen om te gaan, om hun boeken niet te lezen. Toch voelde het alsof ze een grens overschreed.

Een glimlach verscheen op haar gezicht bij woordvondsten als kusjesfabriek voor hoerenkast. De eerste alinea van uitvaren was ook op haar van toepassing, dus ook een lach voor die mooie zinspeling ‘elk gaatje tussen de wolken en in de agenda dat met elkaar samenvalt, wordt aangegrepen om de kade gedag te zeggen.’ De rest van het verhaal over de amateurschippers vond ze komisch en ze prees Asis om het goede gebruik van het woord schip, toen er beroepsvaart in zicht kwam. Hoewel ze ook pararellen zag die er niet zijn. Natuurlijk was Asis Aynan niet de Mees Kees van het MBO toen zijn klas aan de haal ging met de tekst voor begrijpend Nederlands, over de leegloop van kerken. “Ik begreep dat van hoofdzaak, bijzaken, moeilijke woorden, synoniemen niets meer terecht zou komen en liet de pupillen hun mening spuien.” Maar in haar verbeelding zag ze wel Mees Keesachtige taferelen in de klas.

Ze liet zich raken door het verlangen van de schrijver om zich thuis te voelen in een voor haar onbekende wijk in Antwerpen. De emotie verschilde niet van de andere keren toen ze zich liet meeslepen door personages in romans.  Ze schaamde zich dat ze nooit eerder de behoefte had gevoeld om iets van deze medelanders te lezen.  Ze kwam uitspraken tegen die het verdienden om ingelijst te worden:

“Ieder mens verschilt van vingerafdruk tot geest van de ander. Het enige waarmee we elkaar enigszins kunnen benaderen is met communicatie.”

Af en toe las ze een passage voor aan haar man. Het bevestigde wat ze allebei dachten over de invloed van islam, over de dubbele moraal. Maar ze bleef lezen, nieuwsgierig waar de zoektocht van Asis hem uiteindelijk zou brengen, zijn worsteling om  het anders zijn in de maatschappij.  Ze kon hem volgen in zijn zoektocht naar een thuis.

Door de ogen van een ander leerde zij waarderen wat ze vanzelfsprekend vond, waarvan ze niet wist dat haar cultuur verschilde met de Marokkaanse cultuur. Het belang van oude liefde, ‘dat onze toekomst minder inhoud heeft als het verleden geen deel uitmaakt van morgen.’ Dat nam niet weg dat ze moest bekennen dat ze niet wist dat de massaontslagen in de jaren tachtig, die ook de gastarbeiders uit islamitische landen werkeloos maakten, zo’n beetje samen viel met de islamitische revolutie. Eigenlijk vond ze dat Asis Aynan de Nederlanders te veel eer gaf voor hun oude liefde. Tegenwoordig leek het volk er maar verlegen mee te zijn.

Voor ze het wist, had ze de bundel uit. Het bleef nog een poosje nadreunen in haar hoofd.

____________________________________

Mijn waardering: ****

Gebed zonder eind – Asis Aynan |Uitgeverij Jurgen Maas (2014) 153 blz. ISBN 978 94919211032

2 gedachten over “Kort verhaal: Gebed zonder eind”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s