Een mus valt ter aarde

een mus valt ter aarde 9789023994701Daniel Dickinson is een quaker, een man met principes; voor hem zijn alle mensen gelijk, als teken daarvan zet hij nooit zijn typische zwarte hoed af. Hij is tegen de slavernij, legt geen eed af en doet geen beloftes. Hij mag geen geld sparen en wordt geleid door een innerlijk licht.

Het is 1799. Als de vrouw van Daniel sterft na de geboorte van zijn vijfde kind, besluit Daniel om te trouwen met Ruth Boyd, een vijftienjarig methodistisch weesmeisje, dat hij kort voor het overlijden van zijn vrouw had aangenomen als dienstbode. Hierdoor wordt hij uit de gemeenschap van Vrienden gestoten en trekt hij met zijn gezin naar Virginia, een staat waar het bewerken van het land niet zonder slaven schijnt te gaan. Terwijl Daniel naar de markt gaat om gereedschap te kopen, steekt hij zijn hand omhoog tijdens een veiling en zo komt hij in bezit van Onesimus, een jonge slaaf. De aankoop zet een reeks gebeurtenissen in gang, waar Daniel geen vat op heeft.

Vooral in het eerste deel van de roman ‘Een mus valt ter aarde’ is dit meesterlijk door Linda Spalding beschreven. De roman biedt meer dan een standaard pioniersroman. Je proeft de strijd om te mogen zijn. Daniel, als quaker los van zijn gemeenschap, worstelt om  een eerlijk bestaan als boer op te bouwen. Ruth, zijn kindbruidje is op haar eigenwijze manier veel succesvoller, maar nauwelijks meer geliefd dan zijn slaaf. Daniels oudste dochter Mary is maar twee jaar jonger dan zijn vrouw en in de nieuwe wereld mist zij haar oude vrienden, familie en school. Zij neemt de taak op om de kinderen te onderwijzen en daarbij hoort wat haar betreft ook Simus de slaaf, die op het terrein van de familie Dickinson een heel andere behandeling krijgt dan slaven doorgaans krijgen. Bovendien leert zij weer van de slaven. De gevolgen van de Marry’s daden dragen de hele roman. In het tweede gedeelte worden er wat sprongen in de tijd gemaakt en ontdek je als lezer hoe het gezin Dickinson door de jaren heen vergaat. De hoofdstukken zijn als het ware verhaaltjes en leiden te veel af. Ik was geneigd om het boek weg te leggen. Het kon toch niet waar zijn, dat ik deze roman over het slavenbestaan met af en toe prachtige zinnen, maar één ster zou geven? (De waardering voor een niet-uitgelezen roman) Doordat er nog meer mensen gevolgd worden, was het lastig om betrokken te blijven bij één van de hoofdpersonen. Gelukkig net voor het einde, focust de schrijfster zich weer en volgen de gebeurtenissen zich op. Het einde daarentegen is zo onverwacht, dat ik denk dat de roman veel sterker was geweest als ze zo’n 160 bladzijden eerder was gestopt.

Theologische discussiestof

Een mus valt ter aarde is een verraderlijke roman. De titel die de Nederlandse vertaling heeft gekregen, lijkt afgeleid van het moment dat Mary zich dit bijbelvers uit Mattheus 10:29 herinnert: “Worden niet twee mussen te koop aangeboden voor een duit? En een van hen zal niet ter aarde vallen, zonder uw Vader.” (In de King James vertaling staat inderdaad: Are not two sparrows sold for a farthing? and one of them shall not fall on the ground without your Father.) In de Nederlandse bijbelvertalingen valt geen van de mussen, buiten de wil van de Vader. Het is stof voor heftige discussies over de voorzienigheid van God.  Zo lijkt het te gaan om de vraag welke van de twee mussen toch moet vallen. De hele roman door zou je iemand uit de leven van Daniel in die positie kunnen zien; Simus ten opzichte van Mary, Ruth of één van zijn kinderen. Of is het nog erger en gaat het niet om de gevallen mus, maar eerder nog om de vader, die het toestaat? Mary en Ruth lijken het ieder op hun manier te denken. Bovendien heeft Linda Spalding vader Daniel zo neergezet in deze roman, dat vooral zijn zwakheid je als lezer bijblijft. Het is misschien een mooie literaire laag, maar daarmee is het geen positief christelijke roman.

Mijn waardering: ***

Een mus valt ter aarde – Linda Spalding | Uitgeverij Mozaïek (2014) 334 blz. 

Disclaimer: Via de uitgever heb ik een digitaal leesexemplaar ontvangen.

3 gedachten over “Een mus valt ter aarde”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s