Uitgelezen Rotterdams: Blok van Jan Brokken

Blok, boekhandelaar BrokkenDoor te beginnen met een schets van een nieuwe winkelpui vertelt Jan Brokken in grote lijnen het levensverhaal van Huib Blok, de boekverkoper in Rotterdam. Het boekje Blok, de boekhandelaar van mijn vader,  is een uitgave ter gelegenheid van het van 105-jarig bestaan van de Koninklijke Boekverkopersbond (KBb). Ik zag het in de bibliotheek bij de boeken over Rotterdam staan en daarmee heb ik dan ook voor deze maand een bijdrage in het kader van Uitgelezen Rotterdams.

Het boek is vooral een kernachtige schets van de persoonlijkheid van Blok, die Dachau overleefde door het tekenen van een winkelpui. Het geloof in een droom van een nieuwe boekwinkel, met voor de ingang een bijzonder verlichte vitrine waardoor bezoekers in één keer de nieuwe boeken zouden kunnen bewonderen. De boekhandel van zijn dromen komt pas in 1954 gereed, aan de Boergoensestraat in Charlois.

Zoals in zoveel boeken, die de laatste jaren zijn verschenen om een familiegeschiedenis op te tekenen, is deze kroniek een klein pareltje. Met de beschrijving van een leven en in dit geval van een beroep als boekverkoper, laat Jan Brokken en passant het verloop van de geschiedenis zien, de verandering in de maatschappij en in dit geval ook het verloop in een wijk als Charlois. Dat de Wolphaertsbocht ooit de winkelstraat van was In Rotterdam Zuid, is haast niet voor te stellen. In Charlois kwamen eerst mensen van de Zuid-Hollandse en Zeeuwse eilanden en later van nog verder uit het zuiden; de gastarbeiders.

Het geloof van Blok, als Gereformeerde wordt ook treffend beschreven; in de oorlog daadkrachtig in het verzet, later op zoek naar personeel in zijn eigen kring, moderne literatuur in de jaren zestig, zoals Ik Jan Cremer,  in eerste instantie onder de toonbank verkopen. Politiek blijft hij correct. Hij wil zelfs zijn kerk verlaten als blijkt dat die zich conformeren aan de politiek van de apartheid. Voor Blok is dat ondenkbaar.

Al met al is Blok, de boekhandelaar van mijn vader veel beknopter dan ‘de eeuw van mijn vader’ van Geert Mak of  ‘het zwijgen van Maria Zaachea’ van Judith Koelemeijer, maar juist voor boekliefhebbers ontzettend leuk om te lezen. Persoonlijk vond ik het verhaal van deze Rotterdamse boekverkoper leuker dan de verzonnen verhalen over A.J. Firky, boekhandelaar of die van de Boekenapotheek aan de Seine. Ik zie het zo voor me hoe het in de winkel van H.W. Blok moet zijn geweest. Als bookdetective heeft Jan Brokken zijn eigen herinneringen gebruikt, maar voor dit verhaal ook gesproken met de kinderen van Blok, zijn vroegere medewerkers en collega-concurrenten. Zo ontstaat er een kleurrijk beeld van de sfeer in de winkel, wat het boekenaanbod was; de mix van theologische werken en romans en later ook moderne literatuur. Dat elk jaar dezelfde boeken besteld moesten worden voor de leerlingen van de middelbare scholen in de buurt. Dat Blok als ondernemer inventief genoeg was om nieuwe kanalen te ontdekken om boeken af te zetten, bijvoorbeeld door een afdeling met Spaanse boeken voor Spaanse gastarbeiders.

De winkel bestaat niet meer. Jan Brokken tipt nog aan dat er in 2010 nog maar 6 zelfstandige boekhandelaren zijn in Rotterdam. Een daarvan Van Rietschoten, is mijn boekhandelaar. De zaak wordt in het boek van Jan Brokken niet genoemd. Wel bijvoorbeeld Van Gennep, Snoek en Boekhandel Amesz in Kralingen. Van de laatste boekwinkel vond ik dit filmpje over de geschiedenis van de boekhandel van familie Roodhorst. Het is dat je klant toch trouw blijft aan je eigen boekwinkel, maar ontdekken valt er nog genoeg.

Overigens saillant detail de verzetsnaam van Blok was Bol. Wat hij ervan gevonden heeft dat zo’n gigant de boekenbranche kapot maakt, staat niet in het boekje vermeld. Maar met het feit dat hij zelf ooit geroepen heeft: “Wij zijn gewoon han-de-laren”, laat het zich raden.

________________________

Mijn waardering: ****

Blok, de boekhandelaar van mijn vader – Jan Brokken | Uitgeverij Atlas Contact 2012

Disclaimer:  geleend in de bibliotheek in Rotterdam.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s