Het negende uur – leestip voor Pasen

Edward Schneider, een man van midden in de dertig, wordt op zaterdagmorgen voor Pasen dood aangetroffen in een theekoepel bij een landhuis in ’s-Graveland. Zijn beste vriendin belt niet alleen de dokter maar ook de politie. Niets wijst op een ongewone dood, maar toch… Vlakbij de dode ligt een opgeslagen partituur van de Matthäus-Passion: “Und von der sechsten Stunde an ward eine Finsternis über das ganze Land bis zu der neunten Stunde. Und um die neunte Stunde schriee Jesus laut und sprach –“ Het negende uur zou zomaar het stervensuur van de zanger kunnen zijn.  Edward Scheider was net doorgebroken met zijn Christuspartij in een uitvoering van de Matteüspassie onder leiding van een beroemde gelovige dirigent Aginicourt. Schneider heeft een fabelachtig stemgeluid, maar ook verschrikkelijk spottende opmerkingen ten opzichte van gelovigen en alles wat religieus is. Het tijdstip van zijn onverwacht overlijden maakt de zaak interessant genoeg voor de regisseur om dit nader te onderzoeken.

het negende uurHet negende uur van Pieter Nouwen is een fascinerend drieluik rondom het lijdensevangelie van Jezus Christus en dan vooral over hoe de seculiere maatschappij omgaat met haar religieuze erfgoed.  In de proloog is het bekende verhaal van Jezus op weg naar Golgotha. De kruisiging en zijn sterven zijn op indrukwekkende wijze naverteld. De epiloog bevat twee gedeeltes uit de Bijbel. De andere verhalenlijn is een reconstructie van het leven van Edward Schneider, een miskend musicus, een typisch kunstenaar. In zijn laatste week met zijn vrienden heeft hij op bespottelijke wijze zijn succes gevierd. Het staat in schril contrast met de week  voor Pasen in 1792 toen Johan Sebastian Bach zijn Matthäus-Passion componeerde, die op Goede Vrijdag in de Thomaskirche in Leipzig moest worden opgevoerd.

Zoals muziekliefhebbers een gewoonte hebben om elk jaar naar de Matteuspassie te luisteren, zo zouden lezers dit boek elk jaar uit de kast kunnen pakken. Alle geheimen van het meesterwerk van Bach, alle controverses over de uitvoering en veel meer staat er in beschreven. Edward Schneider heeft een kring van 12 vrienden om zich heen verzameld waarmee hij op Witte Donderdag zijn laatste avondmaal viert. Niet iedereen treedt op de voorgrond, net zoals bij de discipelen van Jezus discipelen. Maar de mannen en vrouwen die in het verhaal van Edward Schneider genoemd worden zijn makkelijk te herleiden naar hun bijbelse voorbeeld, door middel van hun Intialen of doordat hun rol wordt aangekondigd door bekende zinnen uit het evangelie en zoals Bach dat heeft verwerkt in zijn muziekstuk.

Wat mij dit jaar opviel was hoe ook Nouwen tijdens het speurwerk van de regisseur gebruik heeft gemaakt van verschillende benaderingen, alsof hij net zoveel hoogstandjes wil uitvoeren in zijn roman, als de componist in zijn muziekstuk heeft verwerkt.  De ondervragingen worden afgewisseld met verschillende vormen van tekst: krantenartikelen, brieven (ook van Schneider zelf), dagboeknotities en persoonlijke aantekeningen. Goed voorbeeld daarbij is de parafrase op de bekende lofzang op de liefde in de bijbel terug te vinden in 1 Korintiers 13.

uit: Het negende uur van Pieter Nouwen
uit: Het negende uur van Pieter Nouwen

Bij de gesprekken met de mensen uit de omgeving van Schneider lijkt het vraagstuk over hoe om te gaan met het christelijk geloof steeds een ander accent te liggen. Zo zijn er gedachten vanuit cultuur, theologie, filosofie en de menselijke geest. Het is een pittig boek om te lezen er zittten verschillende details in verstopt. Bovendien is het een boek waar de muziek uit de Matteüspassie bij hoort. Je zult het boek dan beter begrijpen. Het roept al lezend verschillende emoties op en het is in staat om iets in je ziel te roeren zoals de muziek van Bach kan doen. Maar zelfs na meerdere keren gelezen te hebben, kan ik het einde nog niet vatten. Misschien is dat wel juist de bedoeling van Pieter Nouwen:

“Mag ik bestaan? Ik wil net zo lang blijven bestaan tot ik het antwoord op die vraag heb gekregen. Ik zal het antwoord krijgen als ik pagina 27 kan omslaan. Als ik het boek tot de laatste bladzijde mag lezen, zal ik alles hebben begrepen.”

Een interessante verklaring over het einde van het Negende uur las ik op dit blog: ‘de dode hoort’

Deze titel is opgenomen in de CLO 15,  dat wil zeggen dat het Christelijk Literair Overleg  vindt dat deze roman hoort bij de 15 boeken die van betekenis zijn in de Christelijke Literatuur en dat is terecht.

_________________

Mijn waardering: ****

Het negende uur – Pieter Nouwen | Uitgever Thoth (1997)

Disclaimer: privé bezit

2 thoughts on “Het negende uur – leestip voor Pasen”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s