12 jaar slaaf

Vorig jaar had iedereen het erover; de film en het boek 12 jaar slaaf. Ondanks alle lovende recensies ben ik er toen niet aan toegekomen. Door middel van een actie van de Itunes heb ik het boek gratis gekregen en staat het sindsdien in mijn bibliotheek op de Ipad, dit wereldberoemde boek van Solomon Northup. Aangezien ik voor mijn leesuitdaging van 2015 een boek moet lezen van meer dan 100 jaar oud en augustus de klassieke literatuur maand is, heb ik hem nu ‘onder het stof’ gehaald. Het is natuurlijk sowieso merkwaardig om een boek van meer dan 100 jaar te lezen op een technische vernuft apparaat als een Ipad (makkelijk om gelijk aantekeningen te kunnen maken, onbekende woorden te kunnen opzoeken op het internet en google maps erbij halen om de bizarre reis van Solomon Northup virtueel te volgen.

9789025443603-12-jaar-slaaf-l-LQ-fActueel verhaal

Maar wat Solomon Northup vertelt, leest helemaal niet als een ouderwets verhaal. Natuurlijk we gaan terug in de tijd van de slavernij in Amerika. Slaven mochten niet meer aangeleverd worden vanuit Afrika, maar de vraag naar arbeidskrachten op de plantages bleef bestaan. Het gebeurde vaker dat in het Noorden van Amerika (waar slavernij al was afgeschaft) mensen werden ontvoerd en als slaaf werden verhandeld. Solomon verteld wat hem is overkomen en dat is schokkend. Zijn verhaal is heel concreet met veel details over de slavernij, de mensen die hij tegenkomt, het landschap, de katoenteelt, de verwerking van suiker en andere werkzaamheden op een plantage. Bovendien is hij oprecht; er spreekt hier een mens die zijn lezers wil aanspreken over het wrede systeem van slavernij en daarbij zijn gevoelens niet verbergt. Voor mij was het een verslag zoals ik een blog lees als vrienden een verre reis maken. Dat bedoel ik wanneer ik zeg dat ik de stijl niet ouderwets vind. Dit komt natuurlijk doordat Solomon in 1853 hulp heeft gehad van een vaardig tekstschrijver en omdat de het boek pas recent in het Nederlands is vertaald. Tenslotte vind ik dit boek actueel omdat we nu nog leven in een wereld leven waar onrechtvaardige systemen als slavernij bestaan. Elke keer als Solomon klaagt over dit systeem dan doet hij dat voor broeders en zusters die er nu nog onder te lijden hebben.

Schokkend vond ik bijvoorbeeld vond ik wat mensen verdienen aan het handelen van slaven. Solomon is waarschijnlijk van 650 dollar gekocht en voor 1000 dollar verkocht. Later blijkt zijn leven wel 1700 dollar op te brengen. Een slavenhandelaar scheidt een moeder en dochter omdat het meisje nu nog te jong is, maar zo’n schoonheid wel 5000 dollar op kan brengen (het was een kind van een slavin en een blanke.) Misselijkmakend zijn de lijfstraffen die worden beschreven en de hoeveelheid zweepslagen die een slaaf verdiend met een bepaald vergrijp. Wreed is ook hoe slaven gedwongen werden om elkaar te slaan. Het is opvallend dat Solomon, een paar uitzondering daargelaten, niet anders kan dat het godslasterlijke karakter van slavenhandelaren en bezitters te beschrijven. Scherp is het observatievermogen van Solomon als het gaat om wat slavernij met mensen doet:

“We durfden geen enkele andere slaaf te vertrouwen. Het is nauwelijks te bevatten hoe onderdanig een slaaf die in angst en onwetendheid is grootgebracht, geneigd is te kruipen onder de blikken van een blanke.”

In de 12 jaar dat Solomon slaaf is geweest, is er genoeg gebeurd om een spannend boek te schrijven; hoe hij met de dood is bedreigd, hoe hij geprobeerd heeft te vluchten, hoe onmogelijk het is om een brief te versturen, hoe het kerstfeest wordt gevierd en Solomon met behulp van zijn viool geld kan verdienen, maar het mooiste is natuurlijk hoe hij uiteindelijk iemand ontmoet die hij kan vertrouwen en er een geheimzinnig pact ontstaat waardoor hij wordt bevrijd.

Het indrukwekkendste aan dit boek vind ik dat hij God een plek geeft in zijn getuigenis en een beroep doet op het geweten van de lezer. Wat zou jij doen in dergelijke omstandigheden en oordeel alleen als jij het ook hebt meegemaakt.

Ik kom hier nog op terug….

Mijn waardering: *****

12 jaar slaaf – Solomon Northup (origineel uit 1853) |Atlas Contact 2014

Disclaimer: is het eigenlijk niet raar van Apple dat ik zo’n boek via een actie van Itunes gratis heb gekregen?

Een gedachte over “12 jaar slaaf”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s