Een schipperse over Een vrouw van staal

een vrouw van staalEen vrouw van staal, de biografie van een binnenvaartschip en daarmee een bundeling van anekdotes uit 100 jaar binnenvaartgeschiedenis, is een boek wat in mijn genen zit. Van het begin tot het eind kan ik de verhalen van de verschillende schippersfamilies die met de Alfons Marie hebben gevaren, verbinden met mijn schippersbloed of met dat van mijn schoonfamilie. Hoewel mijn grootouders aan het begin van de 20ste eeuw geen eigen zeilklipper hebben laten bouwen, alle andere elementen komen mij min of meer bekend voor. Het jagen langs de kanalen (het trekken van het schip met mankracht), het zeilen in de Zeeuwse delta, het droogvallen op een plaat voor onderhoud, de bietentijd, de spanning in de Tweede Wereldoorlog; van gebombardeerde bruggen, tot in beslag nemen van het schip door de Duitsers of het schuil houden van een schip in de Biesbosch, het wachten op een reis via de beurs en de spanningen en stakingen die met het opheffen van het systeem, tot de laatste cementreis en allerhande moderniseringen, die de binnenvaart in de afgelopen 100 jaar heeft ondergaan. We kunnen er uren over praten, maar nu door het boek van Corine Nijenhuis kunnen we er ook uren over lezen.

Natuurlijk ken je de verhalen en is het leuk om te lezen, maar Corine Nijnenhuis doet dan op zo’n fantastische manier dat het meer is dan dat. Zij bewijst dat je ook aan de hand van de geschiedenis van een enkel schip kunt laten zien hoe de maatschappij is veranderd. In dat opzicht past haar boek in het rijtje van De eeuw van mijn vader en Hoe God verdween uit Jowerd van Geert Mak en Het zwijgen van Maria Zachea van Judith Koelemeijer; literaire non-fictie van de bovenste plank.

De enige constante is het stalen schip en dan misschien vooral de kiel die zelfs na honderd jaar nog goed door de keuring van de scheepvaartinspectie komt. Op dat moment beseft Corine Nijenhuis die samen met haar man het schip van de laatste beroepsschipper heeft gekocht voor de recreatie, dat het schip een verhaal heeft. Daarvoor heeft ze veel research gedaan en uiteindelijk heeft dat een echte pageturner opgeleverd.  Een vrouw van staal wordt ingevuld door de avonturen die de vier schippersfamilies en de laatste schipper er vervolgens in de loop der jaren op hebben meegemaakt, de verschillende reizen bij storm en ontij tot het vullen van pijlers in de Zeelandbrug.

Als het boek begint met de kiellegging van de Alfons Marie in 1901, vermeld ze terloops allerlei details zoals het feit dat de helft van de medewerkers op de werf in Papendrecht kinderen zijn. Sfeervol vertelt de schrijfster over de te waterlating, maar onduidelijk is waarom het schip gedoopt wordt met de naam Alfons Marie. Pas aan het einde van het boek, blijkt dat het nog een hele speurtocht was om dit te achterhalen. Steeds weer blijken er in de hoofdstukken fragmenten van de geschiedenis van veel eerder een rol te spelen. Zo is het nooit een saai verhaal en worden hoogte- en dieptepunten in de Nederlandse binnenvaart nooit uit ten treuren uitgekauwd. Maar er staat genoeg om de gevoelens van schippers te herkennen. In de aangrijpende verhalen van leven en dood en het uitvoeren van het beroep van de verschillende schippersfamilies zitten ook allerlei wetenswaardigheden, kennis die we al bijna weer vergeten zijn. Zodat blijkt dat Corine Nijenhuis als buitenstaander heel goed haar best heeft gedaan.

Ik ben natuurlijk niet objectief als schippersdochter en vrouw, maar ik vind dit echt een fantastisch boek. Het leest als een trein. Als je zelf iets hebt met de binnenvaart is het beslist een mustread, maar het boek heeft genoeg andere enthousiaste reacties gekregen waardoor ik denk dat het voor veel meer lezers een boeiend boek zou zijn. Zeker als je nieuwsgierig bent naar het leven in de binnenvaart vroeger. Ik moet eerlijk zeggen de tijd heeft ondertussen niet stil gestaan en hoewel de Alfons Marie groter is geworden in de loop van der tijd, maakt de schaalvergroting het schippersleven nu minder romantisch als dat het verhaal van Een vrouw van staal.

Mijn waardering: *****

Een vrouw van staal – Corine Nijenhuis | Uitgeverij Brandt (2015) 400 blz.

Disclaimer: zodra ik van dit boek hoorde, heb ik het gekocht en ik vermoed dat dit exemplaar door heel wat liefhebbers in onze familie gelezen zal worden.

3 thoughts on “Een schipperse over Een vrouw van staal”

  1. Heb hm net uit en vond je recentie, helemaal met je eens!
    Prachtig boek waar ik zelf ook nog wel het een en ander uit heb geleerd.
    Onder andere het fenomeen Kalffdekken 😀

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s