Zomerlezen #5 Op weg naar Schuilhoek

Ik had er even geen zin in, niet weer een historische roman uit Zuid-Afrika. Wat zal die toevoegen aan wat ik al gelezen heb? Maar een boek is wel een uitgelezen kans om af te reizen naar mijn meest favoriete vakantiebestemming: Zuid-Afrika. Bovendien het debuut van Hans Du Plessis, Op weg naar Schuilhoek, neemt mij mee naar een gebied waar ik nog niet eerder ben geweest, rond de omgeving van Potchefstroom. Hier zijn de eerste Hollandse Boeren gestrand toen ze wegtrokken uit de Kaapprovincie. Tijd voor een nieuwe bijdrage in de rubriek zomerlezen.

Op weg naar SchuilhoekDe roman begint met een nachtelijke overval in 1836, van de Matabelen (een zwarte bevolkingsgroep) op een kamp van trekkende boeren. Hoewel ze waren gewaarschuwd, worden ze toch verrast en niemand overleeft het geweld behalve 3 kinderen, Lourens Botha, een wees van 14 jaar, die opgroeide in het gezin van Coenraad & Belle Bekker. Vrijheid, een kind van een vrije slavin die woonde bij de Meester en Petronella van Rensburg, een meisje van 12 jaar. Lourens redt Petronella uit de greep van een aanvaller en samen vluchten ze een kloof in. Zij hebben hun schuilhoek gevonden. De dramatische gebeurtenissen scheppen een band tussen de twee tieners, maar het lot is hun niet gunstig gezind. Lourens gaat met de Meester terug naar de weduwe Bekker, nadat ze Petronella bij Carel en Sophia Kruger hebben gebracht. Sophia is het enige familielid wat dit meisje nog heeft, maar ze zal weinig liefde ontvangen, van haar oudere zus ontvangen. Wat de reden is van de haat die Sophia voor Petronella heeft, blijft lange tijd de grote vraag in het boek. In elk geval trekken de families Bekker en Kruger voorlopig niet samen op, zodat Lourens en Petronella elkaar niet meer kunnen zien. Jaren later wordt Laurens nog steeds tegengewerkt door de Krügers, zodat hij geen eigen boerderij kan krijgen en niet met zijn grote liefde kan trouwen.

Het boek heeft een spectaculair begin met de aanval van de Matabelen en de prille liefde van Lourens en Petronella. Er zijn ook genoeg zinnen die iets verborgen houden. Er speelt een roddel, maar hoe of wat wordt niet uitgelegd. De Meester heeft ook een geliefde dode te betreuren, maar het wordt niet duidelijk wie. Het duurt lang voordat belangrijke details over personen worden verteld in het verhaal. Zo blijft de afkomst van Vrijheid (behalve zijn vreemde naam, die misschien iets doet vermoeden) lange tijd onzeker. Tegelijkertijd valt ook in het begin al op dat de schrijver veel herhaalt of nietszeggende informatie toevoegt. De nieuwe emoties waar Lourens en Petronella mee worstelen worden allemaal vragend weergegeven.

een lange weg tussen 1836 – 1842

De roman is verdeeld in 4 etappes, waarbij eerst een tijdsprong van 2½ jaar wordt gemaakt, later nog een keer 2 jaar en tenslotte een halfjaar. De Nederlandse lezer moet zich bewust zijn van het feit dat de seizoen in Zuid-Afrika precies tegenovergesteld zijn; het voorjaar begint in oktober en de herfst in maart. Mede daardoor loopt het einde van etappe 3 gewoon over in etappe 4, die eigenlijk het merendeel van deze roman vormt. De schrijver lijkt soms vergeten te zijn wat hij de lezer al wel en niet heeft verteld. Sommige scenes bijvoorbeeld over de leugens rond het toekennen van Schuilhoek zijn daardoor niet spannend meer. Over  de slag bij Vegkop heeft Du Plessis amper een alinea besteed in het tweede gedeelte, niets in elk geval wat  de insinuaties bevestigt, die later in het verhaal voorkomen over de rol van Diederik, de zoon van Carel Krüger. Uiteindelijk is de ontknoping tussen de twee zussen ook een tegenvaller.

Ruig en leeg?

Wat ik mooi vind aan de weg naar Schuilhoek, is hier en daar de beschrijving van de natuur. Jij krijgt het idee dit gedeelte van Zuid-Afrika toentertijd echt nog ruig en leeg was, vol met antilopen, blesbokken en andere wilde dieren. De uitgebreide beschrijving van de olifantenjacht zal wel in dit verhaal passen, maar vond ik minder leuk om te lezen. Door de verhalen en het gefilosofeer van de Meester krijgt de roman iets meer duiding, maar ik vind het niet in het verhaal passen.  De eerste families die trekken zijn nog geen volk, geen gedeeld verleden, geen toekomst, geen mythes. Al vanaf het begin begrijpt Petronella niet waarom ze moeten trekken en in de loop van de tijd krijgt ze er steeds meer een hekel aan. In deze roman krijgt de Trek op zich een vervelende klank, zonder dat er veel scenes zijn die dat gevoel illustreren. Wat dat betreft helemaal geen romantiek in dit verhaal behalve natuurlijk de liefde van Lourens en Petronella.

Mijn waardering: **

Op weg naar Schuilhoek – Hans Du Plessis | Uitgeverij Mozaïek (2016)

Disclaimer: van de uitgever heb ik een digitaal leesexmplaar ontvangen.  Achter in het boek heeft de uitgeverij Mozaïek vermeld welke boeken zij nog meer hebben uitgeven die passen in dit genre. Mocht je nog twijfelen over welke jij wilt lezen om deze zomer af te kunnen reizen naar Zuid-Afrika, dan raad ik je één van deze aan; ze zijn stuk voor stuk beter dan Op weg naar Schuilhoek. Overigens verschijnt in oktober, de tweede roman van Hans Du Plessis, Als de wind draait, dan kun je verder met het verhaal van Vrijheid.

Schimmenspel – Marguerite Poland

Donkerland – Deon Opperman

Kleine Rachel – Brett Michael Innes

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s