Simon Bruinders heeft een verhaal

“Ek kan nie schrijf nie, Ek kan praat” zegt Simon Bruinders als Abraham de Bruin, de hoofdpersoon van zijn roman ‘Dit is mijn land’ tijdens een gedeelte van zijn theatermonoloog. Overtuigend laat hij zien hoe indrukwekkend zijn familieverhaal is, dat zich afspeelt tijdens de Tweede Wereldoorlog in Zuid-Afrika en daarna wanneer de regels van de apartheid zijn familie dwingt te verhuizen naar een township. Simon Bruinders is in de eerste plaats een acteur en dat blijkt op de CLO middag  afgelopen zaterdag 17 september 2016, waar zijn boek aan het publiek werd gepresenteerd in Kasteel de Schaffenlaar in Barneveld.

De zachtmoedige man staat op, praat en met heel zijn lichaam, beeldt hij de openingscene uit zijn roman. De stoelen en vergadertafel vallen weg. Je ziet de moeizame klim op een berg met een zware zak thee op zijn rug, die op het moment dat hij op de top is in de diepte verdwijnt. Het temperamentvolle karakter komt tot uitbarsting in een schreeuw naar God, met het emotionele gebed, dat zijn kinderen het beter mogen krijgen in het land.

Twintig minuten kijken en luisteren de aanwezigen geboeid naar deze man. Het is duidelijk; hij kan meer dan  een verhaal vertellen. Ik herken de passages uit het boek, maar wat gaaf om hier deel van te zijn. Het verlangen voor eigen grond en beter toekomst voor kinderen, het geloof, maar ook de prominente plaats van de buffetkast, wat meer is als een liefdevol huwelijkscadeau, komen hartverscheurend binnen. Het is prachtig om het in het Afrikaans te horen. Juist doordat het verhaal wordt uitgebeeld door een talentvol acteur, is een vertaling helemaal niet nodig. Zo knap ook hoe hij door intonatie dialogen tussen man en vrouw kan opvoeren, je proeft de humor en het geluk van een goed huwelijk, maar dan de climax: ‘Die regering bederf altijd die pret’.

Midden jaren zestig wordt de groepsgebiedenwet uitgevoerd, met gedwongen verhuizingen, iedereen moet wonen bij zijn eigen kleur. “Ek het gepraat, maar die mensen het nie geluister nie.” De frustratie, die tot waanzin lijdt is te horen zelfs ver buiten de zaal. Simon stapt even uit zijn rol om te vertellen dat hij als eindexamenstudent bang was voor zijn vader toen, die woest was omdat het buffet niet in zijn nieuwe huis paste in het township. Uiteindelijk is Abraham opgenomen in een psychiatrische kliniek in Kaapstad, wel herstelt,  maar nooit meer de oude.

Dit is mijn landDe roman dit is mijn land, in het Afrikaans die Sideboard is origineel een theatermonoloog van iets meer dan een uur. Familieleden hadden Simon daarom gevraagd toen hij op een feest iets van het familieverhaal vertelde. ‘Schrijf het toch op’. Van de roman is in Zuid-Afrika ook een musical gemaakt, om het verhaal toegankelijk te maken voor de mensen die net als de hoofdpersoon Abraham niet kunnen lezen of schrijven. Op de CLO middag was ook Marguerite Bruinders, de dochter die in de musical gespeeld heeft en twee liederen heeft gezongen, waarbij zeker in het eerste lied duidelijk de pijn was te horen die de bruine familie is aangedaan.

img_2385-2

Louis Krüger zei aan het begin met  het interview met de schrijver: “Wij hebben iets ervaren van de emotie, die achter het boek zit.” Tijdens het interview was er een fotoreportage van Elise Zorgman over het land van Abraham de Bruin (die ook in het maandblad Zuid-Afrika is verschenen). Tijdens het gesprek blijkt hoe belangrijk Simon Bruinders het vindt om met zijn verhaal aandacht te schenken aan gebeurtenissen die anders uit de geschiedenisboeken verdwijnen. Hij bedoelt dan met name de bijdrage van de Unie van Zuid-Afrika aan de Tweede Wereldoorlog. De apartheidsregering was geen deel van deze oorlog, sterker nog het heeft vele blanke families verdeeld en daarom wordt er niet over gepraat. Het boek van Simon Bruinders laat zien dat Afrikaans niet alleen de taal van de onderdrukker is, maar ook van de onderdrukte. Sterker nog in de eerste plaats van Afrikaans de keukentaal, de manier om met de bedienden, die vaak van gemengde afkomst waren, te praten. Het feit dat het eerste boek in het Afrikaans de Koran was, een heilig boek van de Islam, voor de Kaap-Maleiers. bevestigt dat.

img_2386Het tweede gedeelte van de CLO middag ‘Stemmen uit Zuid-Afrika’ ging over het werk van Karel Schoeman en dat met name voor de stemmentrilogie: Dit leven, Uur van de Engel en het zojuist verschenen Verliesfontein. De uitgever Pieter Rouwendal vertelde hoe de hypnotiserende zinnen, van Dit leven hem overtuigde om dit werk uit te geven. De kracht van Schoeman is dat hij het ‘Show, don’t tell’ tot in de finesse beheerst. Hij beschrijft de mensen niet, hij laat ze zien of beter nog horen.

img_2387Het eind van de middag was voor de Zuid-Afrikaanse zangeres Karin Hougaard. Zij had slideboard gelezen, maar nu zij Simon Bruinders gehoord had, gooide ze haar repertoire om. Spontaan zong zij de soundtrack van de film Broer Mattie, waarin Simon Bruinders de hoofdrol speelde. Bly by my geschreven door Christa Steyn. Dit was zo’n mooi eerbetoon, prachtig hoe muziek en woorden samen het hart van mensen kan raken.

Ik kon haar het compliment geven naar afloop, want voor deze dag was ik de chauffeur voor Karin Hougaard en Mart-Marie Snyman, de pianiste die haar begeleid tijdens deze toer in de Week van de Afrikaanse roman. Aan het eind van de dag reed ik in mijn eigen Dit is de Land cover: de ondergaande zon boven de snelweg.

img_2406

Voor meer  foto’s van deze middag, klik voor facebookalbum van de Week van de Afrikaanse Roman.

4 gedachten over “Simon Bruinders heeft een verhaal”

  1. HAi Antoinette

    Wat zul jij een bijzondere dag hebben gehad met deze mensen…bijzonder en ontroerend om te lezen dit verhaal…Ik ga het boek zeker lezen….

    Dank je wel en een fijne dag,,,even afkicken denk ik?? Of gewoon lekker bijkomen en nagenieten..

    Lieve groet van Frederike

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s