Een hemel zonder schroeven

Geboren in de vorige eeuw, wil ik niet te lang stilstaan bij jaartallen als 2065. Het lijkt zo verschrikkelijk ver weg. Voor Marieke van Meijeren is dat niet zo.  Als het leven je in het hier en nu angst aanjaagt of ziek maakt, korte of langere tijd, dan kan het inspirerend zijn om een sprong in de toekomst te wagen, naar jezelf te kijken als  oud mens. Er komt een moment dat  je de controle in je leven verliest. Hoe ga je daar mee om? Marieke schreef daarover het boek: “Een hemel zonder schroeven.”

Ik ervaar de roman als een kunstwerk. Die gedachte komt niet alleen bij mij op omdat de hoofdpersoon Maria, een artistieke vrouw, werkt aan een grafmonument voor haar zojuist overleden man. Het boek biedt in alle opzichten meer dan een verhaal.

Het begint wat mij betreft al bij de titel. Een hemel zonder schroeven roept bij mij het idee op dat er straks in de hemel een volmaakt lichaam zal zijn. Dat kan natuurlijk maar zo’n verhaal is het niet. De omslag van het boek met de titel en de naam van de schrijfster in het lichte gedeelte en een open deur aan de nachtelijke hemel in het donkere gedeelte laten je raden naar de inhoud van het boek. Dat is mooi want er valt wat te ontdekken in deze roman.

Statig zijn de bladzijden die de verschillende elementen van het boek markeren; aarde, lucht, water, vuur en een vijfde dimensie. Ze hebben een tijdloos citaat uit de literatuur of een gedicht dat als motto leidt door de vijf hoofdstukken die volgen.

detail een hemel zonder schroeven

Het verhaal begint in 2065. Maria gaat haar man begraven. De korte bijna staccato zinnen zetten meteen een sfeer. Je krijgt een beeld van Maria hoe ze is, maar beperkt. Het wordt vollediger door hoe andere mensen op haar reageren. De belangrijkste persoon daarbij is haar zoon Seth. Hij rouwt om zijn vader, maar heeft ook de zorg over zijn oude moeder. Het liefst wil hij dat zij naar een verzorgingstehuis gaat. Het roept bij Maria herinneringen op aan de tijd dat ze tijdelijk is opgenomen in een psychiatrische instelling, na de geboorte van Seth.

een dans

In het boek wisselen heden en verleden elkaar af. De flashbacks haken altijd met een woord of scene in elkaar, waardoor het één geheel vormt. Dat geeft een gevoel van ritme wat steeds terugkomt: hetzelfde aantal hoofdstukken in elk gedeelte, de prozaïsche opsomming in de zinnen zoals:

“Alleen nachtdieren, beesten die wakker werden als alles zwart was zouden het leven vieren, vangen vreten.”

Maar dat zegt niet dat het een afgebakend verhaal is waarin alles duidelijk wordt of slechts voor één interpretatie vatbaar is.  Juist daarom doet mij deze roman aan een kunstwerk denken; een schets met zinnen, soms dikker aangezet, dan subtieler. Zinnen over liefde, als een ritmische dans. uitingen van cultuur die vanwege de opvoeding niet getolereerd werden, een mystiek verlangen om bij God te horen, moeder zijn, trauma, depressie, angst. Het komt allemaal voorbij, waarbij ik mijn eigen associaties kan maken en soms in het duister tast over wat het nu voor mij te zeggen heeft.

Persoonlijk kunstwerk

Het verhaal confronteert. Bijvoorbeeld als Marieke van Meijeren een gedeelte aanhaalt wat ons allemaal vers in het geheugen ligt, een interview met Joost Zwagerman in DWDD.

‘Weet je, tegenwoordig zijn we allemaal een shiny happy family. Niemand zegt op Facebook dat hij depressief is.’ Ze greep naar een opengescheurde envelop en schreef de zin op. Inderdaad, de beste man had gelijk.

Het maakt de leeservaring intiem, want de schrijfster en de hoofdpersoon vallen samen. Als de hoofdpersoon vervolgens experimenteert met een tekening, markeerstiften en water komt daar een prachtige ontdekking: “Wat weg was, werd gezien – wat aanwezig was, genegeerd. Leven moest ze, dingen scheppen, onbereikbare werelden binnengaan.”

Een hemel zonder schroeven is zo’n onbereikbare wereld, een bijzondere leeservaring.

Mijn waardering: ****

Een hemel zonder schroeven – Marieke van Meijeren | Uitgeverij Mozaïek (2017) 158 blz.

Disclaimer: Zodra het boek uitkwam gekocht. Eerder las ik van deze schrijfster Vleugelslag

3 gedachten over “Een hemel zonder schroeven”

  1. Je hebt weer een bijzonder verhaal gelezen en mooie recensie. Zou het ook zo kunnen oppakken. Mooie tip die ik ga bewaren. Zie dat het door uitgeverij Mozaïek is uitgegeven, veel hiervan kan ik blindelings meenemen uit bieb of boekhandel.

      1. Helemaal eens. Er is nog veel te lezen en ontdekken. Zie heel veel tips, heel veel nog-te-lezen-in-de-kast, daarom regelmatig maar e.e.a. noteren in het boekentipboekje. Eerst nog wat kinderboeken, met Pasen hoop ik aan een krantenstapel en eigen boek toe te komen. Wie weet inderdaad eentje van Mozaïek.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s