De kern van de zaak

De kern van de zaak, een roman van Graham Greene, die voor het eerst verscheen in 1948, is onlangs opnieuw uitgegeven met een prachtig pleidooi van Désanne van Brederode. Ik las het boek als een detective, op zoek naar literaire clue’s en daarvan heeft Graham er heel veel in zijn verhaal verstopt, waardoor het een bijzondere leeservaring wordt.

Kern van de zaakMajoor Scobie werkt al 15 jaar bij de politie in een denkbeeldig kolonie aan de westkust van Afrika. Het verhaal speelt zich af in de oorlog, maar die lijkt ver weg. Diamantsmokkel en mogelijke corruptie, naast andere politiezaken zijn eerder de ingrediënten die dit verhaal avontuurlijk maken. In het begin blijkt dat Scobie, zelfs na jarenlang trouwe dienst, niet de nieuwe commissaris van de politie zal worden. Voor zijn vrouw Lousie is dat de druppel; zij wil weg het liefst samen, anders toch zo vlug mogelijk. Scobie heeft daar het geld niet voor, maar wil haar graag gelukkig maken en komt in een lastig pakket. De scenes en dialogen zorgen ervoor dat het lijkt alsof je een film kijkt in plaats van een boek leest. Maar in de kern van de zaak is veel meer…

Vertwijfeld vraagt Scobie zich af waarom hij houdt van deze plek in Afrika:

“(…) Aan deze zijde tierde het onrecht welig, de wreedheid en laagheid die men elders zo handig wist te verzwijgen. Hier kon je van je medemensen houden zo ongeveer als God van ze hield, zonder je enige illusie over hen te maken.” (eind blz 44)

Daar komt de lezer al in aanraking met de andere stroom van het verhaal. Het gefilosofeer over liefde, meeleven met de naaste. De worstelingen van Scobie over zijn verantwoordelijkheid, zijn uitingen van liefde vooral voor de minder aantrekkelijken. Is het meeleven of medelijden? Het wordt uiteindelijk een zielenstrijd die zijn weerga niet kent. Althans niet eerder heb ik het zo in literatuur aangetroffen.

Het bijzondere van de kern van de zaak is dat je een verhaal leest wat zo gelaagd is opgebouwd. Er is een alwetend personale verteller, die meestal Scobie volgt in zijn denken en doen, maar soms ook zijn tegenspeler Wilson, die zojuist als accountant in de kolonie is aangekomen. Hoewel Scobie in eerste instantie wordt voorgesteld als een oprecht man, ontdekt de lezer dat dit beeld niet klopt. Maar het is de vraag of je zijn karakter helemaal kunt begrijpen. Het leven is niet zwart-wit, alleen goed of fout.

De crux in dit verhaal wordt vaak in recensies vermeldt. Dat wil ik niet doen, maar feit is dat er iets gebeurd wat op een lezer verpletterend effect heeft. Iets wat de gedachten nog dagen lang bezig kan beheersen en wat je aan principes hebt over bepaalde daden voorgoed kan kantelen. Daardoor wordt het een boek waar je met andere lezers over wilt praten. Terecht dus dat deze klassieker opnieuw is uitgegeven.

Mijn waardering: ****

De kern van de zaak – Graham Greene | Uitgeverij Het Bint (orgineel 1948. Deze uitgave 2017) 420 blz.

.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s