Het verhaal van een huwelijk

Na al die vrouwelijke schrijfsters uit Noorwegen, nu een mannelijke auteur; Geir Gulliksen. Toen ik mijn zoektocht naar Noorse literatuur voor de zomer begon, sprong deze roman er al uit omdat hij over het huwelijk gaat, maar ik moest wachten tot september voordat hij in Nederland uitkwam. Waar in Zomerhuis van Vidgis Hjorth, waar vooral familierelaties centraal staan, was ik erg nieuwsgierig hoe een roman over een huwelijk zou uitpakken.

Basis CMYKHet perfecte huwelijk waar Jon zo trots op was, is voorbij. Hij vraagt aan zijn vrouw wat er met hen is gebeurd, maar zij kan het niet vertellen en dus doet hij het. Hij kiest voor het perspectief van zijn vrouw, omdat hij wil zich wil in leven in haar. Dit zorgt voor een interessant verhaal, juist ook vanwege de positie van de verteller.

Een goed verhaal

Hij stelt zich voor hoe Japke (niet haar echte naam), die als arts aan een gezondheidsproject werkt in contact komt met een Harald. Hoe de beroepsmatige interesse verschuift naar vriendschap. Hoe ze samen hardlopen en langlaufen (of skiën zoals de vertaler het neerzet). Die vriendschap ontwikkelt zich en het is wachten op. Ondertussen vertelt Jon ook hoe ze elkaar hebben leren kennen. De liefde van Jon en Japke begon als een slecht verhaal. Jon gaf zijn eerste huwelijk en zijn dochter op, om zijn leven met haar te delen, maar het zou een goed verhaal worden. Dit is één van de vele dubbele bodems, die de schrijver in zijn roman stopt.  Ze houden van elkaar, richten een huis in, krijgen twee liefdesbaby’s. Ze zijn elkaars maatje, vertellen elkaar de meest intieme dingen. Zo’n stel wat in een geheimtaal boven de hoofden van kinderen communiceert met veel liefdevolle aanrakingen en ze hebben elke dag (als ik de schrijver moet geloven) de meest fantastische seks, ook uitvoerig beschreven. Nee zij zijn niet net als iedereen, dat wil Jon niet.  Alhoewel:

“Ons leven leek op dat van alle anderen, in elk geval oppervlakkig, en dat gaf ons een gevoel van saamhorigheid en rust. Wat ons onderling verbond en wat de continuïteit in ons leven uitmaakte, was ons verborgen leven, dat alleen ons tweeën aanging en dat we onze liefde noemden.”

Jon is ervan overtuigd dat hij zoveel van Japke houdt, dat hij haar vrij kan laten. Als zij ooit verliefd wordt op een ander, dan gunt hij haar dat. “Als ik echt van je hou, dan wil ik dat jij het goed hebt. Als jij het met een ander beter zou krijgen, zou ik nog net zoveel van je houden.” belooft hij haar.

Het verhaal van een huwelijk heeft 12 hoofdstukken en springt qua tijdsverloop behoorlijk heen en weer. Soms zijn er dialogen, dan weer zijn het scenes uit hun huwelijk, één keer een droom van de zoon, waarbij heel de affaire van zijn moeder wordt verpakt, maar het zijn  vooral veronderstelde gebeurtenissen, die Jon fantaseert. Hij schrijft zich meerdere keren na het einde toe en pakt in een volgend hoofdstuk de draad weer op met een opmerking zoals, “maar zover is het nog niet.”  Het feit dat hij zijn vrouw zo goed kent, maakt het vertelde verhaal geloofwaardig.  Hij roept zich regelmatig tot de orde. Het onthult de voyeur in de schrijver en ondertussen vertelt Jon veel meer zijn verhaal dan haar verhaal. Dit ervaar ik als een spel tussen verteller en lezer en had ik ook weinig moeite om in de kantlijn mijn eigen commentaar te schrijven. Jon vraagt daar als het ware gewoon om.

boekfragment verhaal van een huwelijk

Verplicht leesvoer

Grote vragen rondom het huwelijk komen aan de orde. Het lijkt zo nobel zoveel van de ander te houden dat hij of zij vrij mag zijn. Waarom kan dat niet? Na het lezen van dit boek bleef ik met een gevoel van ontluistering achter. De laatste scene uit het verhaal van het huwelijk tekent dit tot eenzame hoogte. Er zijn al opmerkingen tussendoor zoals:

“Degene die ze was toen ze bij mij was, is er sowieso niet meer. Degene die ik was toen ik bij haar was, is ook niet meer.”

Dat liefde een terugwerkende kracht kent, was ik mij nog niet bewust. Ik vind dat verpletterend, vooral natuurlijk omdat ik zelf (als Geir Gulliksen motto zou parafraseren, een citaat van Bob Dylan) in een goed huwelijk gevangen zit. Misschien mag ik wel meer trots zijn op mijn huwelijk (ook een gedachte die ik tegenkom in deze roman) net zoals als ouders trots zijn op hun kinderen. In dat opzicht zou verhaal van een huwelijk verplichte leesvoer kunnen zijn als wij in Nederland een huwelijkscursus willen om echtscheidingen te voorkomen.

Ik vind dit verhaal fascinerend. Immers liefde zou inderdaad zo groot moeten zijn, dat je de ander alle ruimte geeft. Waarom dat niet werkt, toont Geir Guliksen op meerdere manieren. Pas bij de tweede lezing valt mij nog meer op hoe subtiel (nou, ja het is wel motto in deze roman) een huwelijk kan worden gezien als een gevangenis. Hoeveel vrijheid heb je nog als je alles mag doen om gelukkig te worden van de ander?

Ik ben enorm onder de indruk van de verschillende lagen in deze roman, die in eerste instantie vrij makkelijk leest. De motieven, de stijl, het taalgebruik zorgen voor schitterende literaire dekking. Bovendien blijf ik met de vraag zitten: zijn er nog wel mogelijkheden voor het huwelijk?

Het verhaal van een huwelijk – Geir Gulliksen (2018) AmboAnthos 198 blz.

Disclaimer: gekocht bij mijn favoriete boekhandelaar.

 

One thought on “Het verhaal van een huwelijk”

  1. Wat bijzonder om een dergelijk literaire ontdekking te doen. Jouw bespreking naar aanleiding van dit boek zet wel aan het denken.

    ps. Mooie krachtige opmerking in het boek: ‘sukkel’ 🙂

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s