#wijlezenAnnaBoom

Anna Boom van Judith Koelemeijer was één van de vier boeken in de maandelijkse boekenpoll van Lalagé leest.  Meerdere boekbloggers, waaronder ik, gaven toe dat dit boek ook bij hen ongelezen in de boekenkast stond en zo ontstond het idee om het samen te lezen en vandaag te bespreken op onze blog. Van Judith Koelemeijer las ik al eerder Hemelvaart en Het zwijgen van Maria Zachea. Boeken waarvan ik heb genoten, omdat Judith Koelemeijer met haar verhalen, luikjes in mijn herinneringen opent en mij inspireert zelf te schrijven. Waarom liet ik Anna Boom dan zo lang in de kast liggen?

9200000011870782Judith Koelemeijer heeft geen directe relatie met Anna Boom, zoals zij met haar grootmoeder in Maria Zachea had of met het verhaal in Hemelvaart, maar ze ontmoet deze vrouw via iemand in de familie.  Anna Boom had volgens haar oom een ‘fantastisch levensverhaal’ te vertellen en het spreekt inderdaad tot mijn verbeelding. Anna Boom is geboren in 1920. Haar vader sterft als ze nog geen vijf maanden is en haar moeder neemt haar mee kriskras door Europa om te kuren of te verblijven daar waar het klimaat aangenaam is. In 1942 kiest Anna voor zichzelf. Haar minnaar lonkt en in Budapest lijkt er geen oorlog te zijn in die tijd. De manier waarop Anna zich in kringen kan wringen en met praatjes voor elkaar krijgt wat zij nodig heeft, blijkt een talent wat zij veelvuldig gebruikt in haar leven. Interessant wordt het boek als de oorlog echt wordt in Budapest in 1944. Samen met Dorà, een vriendin, zet Anna zich in om Joodse mensen te helpen onder de vlag van het Zweedse Rode Kruis. Daarmee  wordt zij gelinkt aan Raoul Wallenberg, de Zweedse diplomaat, die te boek staat als de grootste jodenredder.  Na de oorlog  is hij door de Russen opgepakt, verdacht van spionage en spoorloos verdwenen. Het boek heeft nav onderzoek uit 1990 een interessante theorie over Raoul Wallenberg, die ik nog niet eerder had gehoord.

hele verhalen in één zin

De stijl van Judith Koelemeijer is vlot. Het boek begint met het besluit van Anna in 1942 om naar Budapest te gaan en zet met globale streken haar jeugd neer in het eerste deel. Het tweede deel gaat over Budapest in de oorlog, maar daarin worden de scenes niet langer of uitgerekt. Vaak zijn herinneringen aan de gebeurtenissen compact. Meer dan 40 jaar heeft Anna Boom niet over de oorlog willen vertellen en daardoor wordt niet alles gezegd in dit gedeelte. Dat zorgt ervoor dat ik wil lezen hoe het verder gaat met Anna. De tijd na de oorlog, waarin Anna met een auto van een Frans gezant door Europa toert en probeert iets te doen voor de repartiering van Nederlanders in Oost-Europa, doet mij beseffen hoe weinig wij weten van die tijd. Het verhaal van haar vriendin Dorà, die op zoek gaat naar haar kinderen, dat terloops wordt verteld, doet vermoeden dat er een wereld aan verhalen ligt in die tijd. Ondertussen blijft Anna rusteloos over de wereld zwerven. Hoe ze uiteindelijk toch thuiskomt en pas dan haar verleden onder ogen kan komen, zorgt ervoor dat het boek mooi afgerond wordt.

Donauschip

In het boek is niet alles is tot in detail ingevuld. Het feit dat ik zelf in Wenen en Budapest ben geweest, maakt dat ik al lezend het decor van het leven van Anna kan invullen. Met het wereldwijde web onder de duim, doet de informatie op internet de rest. Zo ontdekte ik dat Anna Boom vorig jaar is overleden. Soms kan er zijn geweest (met een eigen schip gevaren door Budapest) ook lastig zijn. Wanneer Judith Koelemeijer het heeft over een Donauschip, trek ik verbaasd mijn wenkbrauwen op. De spelling lijkt te kloppen omdat het om een samenstelling gaat met een geografische naam, maar er varen zoveel verschillende schepen over de Donau, dat het niet echt duidelijk wordt.

levens die inspireren

Het lezen van een levensgeschiedenis roept allerlei vragen bij mij op. Natuurlijk kun je nadenken over wat Anna gevormd heeft tot wat zij is. Opvallend vond ik haar passie om te helpen nadat Dorà haar op die weg had gezet. Haar echtgenoot Jan zegt later dat ze hun christenplicht deden, maar het christelijke geloof was geen motivatie. De inzet van Anna Boom doet wel een appel op ons in deze tijd. Wie kunnen wij helpen met onze talenten?

Het andere schrijnende van dit verhaal vond ik de situatie van vluchtelingen na de Tweede Wereldoorlog. Dorà kan als alleenstaande moeder met haar vier kinderen alleen terecht in Australië. Een klein zinnetje, maar het doet mij realiseren dat er heel veel mensen ooit uit Europa zijn gevlucht vanwege de oorlog of het ontbreken van toekomstperspectief in het naoorlogs Europa. Waarom zou de situatie voor vluchtelingen uit de oorlog in het Midden Oosten anders zijn? Tel daarbij op de interessante complottheorie over de familie Wallenberg en je hebt genoeg ingrediënten om nadenken over wie de Anna Booms zijn in deze tijd, waarover we in de toekomst interessante boeken kunnen lezen. Eén ding maakt Judith Koelemeijer voor mij wel duidelijk, iedereen is uiteindelijk een radertje in een groter verhaal.

Anna Boom – Judith Koelemeijer (2008) Uitgeverij Atlas Contact 240 blz.

Disclaimer: via via al jaren in mijn boekenkast.

Andere bloggers die meedoen in het project #wijlezenAnnaBoom zijn:

Lalagè leest

Jannie

Sue

Sandra leest

Ali

Karin

7 gedachten over “#wijlezenAnnaBoom”

  1. Mooie complete recensie, Antoinette, met weer andere accenten. Inderdaad, nu ik het lees bij jou in de laatste alinea: er is minder veranderd in de wereld dan we graag zouden willen geloven.

  2. Wat een mooie recensie Antoinette! Bij mij riep het boek ook meerdere vragen op, ik ga zeker nog een aantal dingen uitpluizen (ik las het zondag pas uit), mooi trouwens jouw eindzin ‘ Eén ding maakt Judith Koelemeijer voor mij wel duidelijk, iedereen is uiteindelijk een radertje in een groter verhaal.’
    Ik verheug mij nu al op ons volgend samenleesproject Antoinette!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s