Mijn leesweek #1908 De ommegang

Elke week praat ik jullie bij over mijn leesweek en deze week is die besteed aan De ommegang van Jan van Aken. Zoals jullie vorige week al konden lezen, ben ik bezig met de titels die genomineerd zijn voor de Libris Literatuurprijs 2019. Als jij één van deze boeken ook interessant vindt, kunnen wij samen een leesclub starten. De Ommegang heb ik als ebook gedownload bij de bibliotheek. Groot voordeel daarvan is, dat ik het gelijk ter beschikking had en ook niet gelijk voelde hoe dik het boek was, meer dan 600 bladzijden. Zou het mij lukken om het in één week uit te lezen?

9789021403946Laat ik je dit zeggen, wat is het heerlijk om een historische roman te lezen. Het was voor mij al weer een tijdje geleden, maar mijn lezershart bloeide op. In De ommegang volgen we Isidoor, die eind 14e eeuw als vondeling opgroeit in het poortwachtershuis bij een klooster. De poortwachter een oude monnik, die vroeger bibliothecaris was, leert hem lezen en schrijven, maar belangrijker nog, de kunst om hele boeken in het hoofd te bewaren, door te memoriseren. Isidoor bouwt zo een fenomenaal geheugen op, waaruit hij nu; hij zit in het eeuwige duister van een kerker, waar de tijd niet lijkt te verstrijken,  ons als lezers over zijn leven verteld.

Ik weet alleen niet goed waar ik moet beginnen. Bij mijn vroegste herinneringen? Of bij de wending die mijn leven nam toen ik Maelgys weer tegenkwam op de lange weg naar Konstanz? Maar er is geen reden waarom we geen twee paden kunnen bewandelen, tenslotte betreden we het domein van de geest.

Er zijn dus twee verhaallijnen, één min of meer chronologische van zijn jeugd, naar de studie in Parijs, medicijnenstudie in Bologna, als praktiserend arts in Griekenland en Turkije, naar een waanzinnig avontuur dieper Azië in. De andere hoofdstukken zijn in 1415, waar Isidoor op een weg in Italië een oude vriend Maelgys tegenkomt, die samen met zijn dochter onderweg is naar het Concilie in Konstanz. Op die kerkvergadering moet besloten worden hoe het nu verder moet omdat er grote verdeeldheid is in de katholieke kerk. Er zijn maar liefst 3 pausen.

meer dan Europese geschiedenis

Jan van Aken maakt de Middeleeuwen springlevend. Ik zie alles voor mij. De honger om kennis uit boeken te halen, de drinkfeesten in het herbergen, de hoerenbuurten, hoe verwoestend de pest rondwaart, de gilden waar je als buitenstaander niet tussen komt en hoe de leer van Wycliffe en Hus wordt afgedaan als ketters, omdat zij kritiek hebben op de kerk. Dit en nog veel meer kleine details over eten, hygiëne, reizen zorgen perfecte historische roman. Isidoor is een eigenwijs karakter, waar ik een moderne geest in herken. Wat ik ontzettend leuk vond aan De ommegang, zeker naarmate, Isidoor steeds verder naar het Oosten trekt, is dat het wel duidelijk wordt dat er meer is dan alleen de Europese geschiedenis. Ik had wel van het Ottomaanse rijk gehoord, maar dat er in dezelfde tijd in Centraal Azië nog een andere volksheld was, namelijk Timoer Lenk was nieuw voor mij. Dat er toen ook al sprake was van wereldmachten, maakt de huidige politiek zo relatief, dat ik bijna net als Isidoor geneigd ben om mij daarvan afzijdig te houden.

Wat kan een geheugen?

De ommegang leest lekker. In het weekend had ik 20 procent uit. Deze week mocht ik mee naar het schip, twee keer een autorit van meer dan anderhalf uur, dus ik schoot lekker op. Wel groot contrast natuurlijk, waar Isidoor bijna alles lopend aflegt, zoef ik over de wegen. Ik merkte op het schip dat ik ook wel mijn bedenkingen heb, tegen de manier waarop Isidoor alles in zijn geheugen lijkt op te kunnen slaan. Eenmaal aan boord, waar ik het een ander opruim, zag ik hoe voorwerpen mij een heel verhaal vertellen. Ik realiseer mij ook dat wij tegenwoordig veel onthouden aan de hand van foto’s. De kunst van het memoriseren, (teksten uit ons hoofd leren) beheers ik nagenoeg niet meer en zeker dat ik de ommegang niet op die manier in mijn geheugen ga opslaan.

Toch vind ik De ommegang ook best pittig. Allereerst zitten er heel veel moeilijke woorden in. Op mijn ereader is één keer klikken meestal genoeg om de definitie uit het woordenboek te halen, maar meestal heb ik Google nodig. Ook plaatsnamen komen uit een lang vervlogen tijd, waarvan ik echt geen idee heb waar ze lagen. Gelukkig biedt ook hier Google uitkomst. Ik heb gisteren in de boekhandel gekeken in het fysieke exemplaar, maar ook daar geen woordenlijst of routekaart. Het is net of de schrijver en de verteller  het dan toch niet zo belangrijk vinden, al die wetenswaardigheden.

Dood punt

Ik kwam bij De ommegang letterlijk op een doodpunt. Ik wil niet te veel verklappen, maar het gebeurt als de twee verhaallijnen samenkomen. Op één of andere manier maken juist die twee verhaallijnen (ook al zijn de hoofdstukken onderweg naar Konstanz veel korter) de juiste verbindingen, waardoor je verder wil lezen. Tegen die tijd dat Isidoor in Konstanz is, ben ik eigenlijk wel een beetje klaar met het karakter van Isidoor en hoe hij in het leven staat. De reden waarom hij dan uiteindelijk in de gevangenis beland en de beloofde cliffhanger over zijn terugreis uit China, boeien mij nauwelijks meer. Ik ben wel verder gegaan met lezen, maar de lof voor het boek betreft toch vooral tot bladzijde 367.

Houden jullie ook van historische romans?

De ommegang – Jan van Aken (2018) | Querido 625 blz.

Disclaimer: geleend als ebook van de bibliotheek

8 gedachten over “Mijn leesweek #1908 De ommegang”

  1. Ja mooi is De ommegang hè?! Ik heb het vorig jaar gelezen, het zit zo goed inelkaar (inderdaad sommige stukken zijn best pittig). Ik had het fysieke boek geleend bij de bieb en ik zocht ook een verklarende woordenlijst en/of routekaart, was een mooie aanvulling geweest.

    Ik lees graag historische romans mits ze wel enigszins literair zijn zoals bijv. De ommegang. Heb jij ‘Oude wegen’ van Mathijs Deen al gelezen? (= non-fictie aangevuld met wat fictie).

  2. Het klinkt als een prachtig, maar intensief boek. Door het ontbreken van een verklarende woordenlijst of kaart maakt het lezen vast niet gemakkelijk(er). Toch weet je mij dan toch weer nieuwsgierig te maken, in ieder geval tot pagina 367 😉

    1. Nou inmiddels heb ik het uit! En heb ik ook de charme van het gedeelte dat zich afspeelt in Konstanz helemaal kunnen waarderen. Best knap hoe Jan van Aken, van alles laat terug komen in de finale.
      Ik ben zelf echt een zoeker en met een ebook gaat dat ook best makkelijk

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.