Luisterboek: Het achtste leven

Nu het de week is van het luisterboek, praat ik jullie bij over mijn luisterervaring van Het achtste leven (voor Brilka) van Nino Haratischwili. Eind maart heeft de bibliotheek elke week een deel van de in totaal 6 delen van dit luisterboek beschikbaar gesteld. De roman, een boek van meer dan 1000 bladzijden uit 2016 heeft veel lovende recensies. Elke week uren luisteren was voor mij een aangename manier om met deze fictieve familie uit Georgië kennis te maken. Het kwam door de fijne stem van de vrouwelijke voorlezer Hymke de Vries, die voor mij samen viel met de verteller van het verhaal, Nitsa. In de proloog hoor ik haar de onmogelijkheid aangeven om te beginnen met het verhaal; er zijn volgens de Ik persoon  (de tante van Brilka) meerdere opties; waar zij (mee bezig) was in Berlijn in 2006, of het moment dat Brilka besluit nee te zeggen tegen de wereld en wegloopt of bij de wortels van hun gezamenlijke familie in Georgië, terug in de tijd rond 1900. Dan combineert Nitsa alles en maakt het een persoonlijk gericht verhaal voor Brilka, omdat ze hoopt dat wanneer ze he verleden kent, ze vrij zal zijn om een nieuw (beter) leven te kiezen.

Als Nitsa de verhalen deelt die zij van haar overgrootmoeder Stasia heeft gehoord, dan hoor je steeds wat het met haar doet of waarom Brilka het moet weten. Juist die persoonlijke opmerkingen maken het luisteren naar dit familie verhaal intiem, maar wat is het groots en hoe wordt Georgië een interessant gebied en de wereldgeschiedenis gemakkelijk doorgeven.

Georgië is een zonnig land in Centraal Azië, met plekken die het Nice van de Kaukasus konden worden. Een fabrikant met vier dochters rond 1900 zou met een geheim chocoladerecept een heerlijke succesvolle patisserie openen. Het liep allemaal anders. Georgië is amper een zelfstandige staat geweest. Het werd ingelijfd door de Sovjet Unie waar de Russische Revolutie heeft plaatsgevonden. De overgrootmoeder Stasia was net getrouwd met een Russische luitenant. Zij reist hem achterna naar Sint Petersburg en zit daar maanden vast. Als de geliefden elkaar weer ontmoeten zijn er al zoveel verschrikkelijke dingen gebeurd, dat de relatie nooit meer de passie heeft waarmee hij ooit begon. Hun kinderen Kostja (de grootvader van de verteller) en Kitty groeien op en via hun leven wordt duidelijk hoe de communistische heilstaat zich ontwikkelt en hoe dat mensen verder heeft gevormd. Het is een summiere samenvatting.

Familiegeschiedenis

Nitsa vertelt zoveel over de familiegebeurtenissen tegen de achtergrond van wat er in de wereld zich afspeelt, dat ik al luisterend een verbinding voel met mijn eigen familie. Het komt omdat mijn oma ook een verhalenvertelster was en omdat zij een missie had om mensen achter het IJzeren Gordijn te helpen. Door dit boek wordt weer voelbaar hoe verschrikkelijk het communisme was. Hoe gevaarlijk. Hoe onvrij. Dat je niemand kon vertrouwen en wat mensen allemaal opgeofferd hebben. Het staat is schril contrast met hoe wij leven.

Het rode gevaar

Het is allemaal geschiedenis, wij vergeten het zo gauw, maar voor mijn oma was het rode gevaar reëel en nu ik luister voel ik weer emoties uit mijn jeugd, de angst voor de koude oorlog en hoe opgelucht wij waren met iemand als Gorbatsjov. Dat ze daar in Georgië heel anders over denken, maakt dit boek wel duidelijk. Daar confronteert het boek mij opnieuw met hoe makkelijk wij wegkijken in de geschiedenis. De burgeroorlogen in de oude Sovjet staten heb ik nooit zo goed begrepen maar ondertussen wonen en er wel mensen van vlees en bloed. Nina Haratischwili heeft heel de voorgeschiedenis nodig om uit te leggen wat er vanaf de jaren negentig in Centraal Azië is gebeurd, maar alleen de zinloosheid daarvan wordt duidelijk. De schrijfster komt zelf uit Georgie en woont net als Nitsa in Duitsland, maar deze familiegeschiedenis heeft zij verzonnen. Zij komt zo levensecht over en raakt mij in het feit dat ze in alle generaties nooit echt gelukkig zijn. Als de liefde zich aandient, lijkt er inderdaad een vloek over de familie te liggen. Juist in familie, in de verhoudingen tussen broers, zussen of vrienden. De rivaliteit, in deze roman werkt het communisme als een vergrootglas, maar volgens mij hoor ik patronen die wereldwijd  voorkomen. Als we dan toch gelukkig zijn, dan lijkt mij dat een zegen!

Ik vond het indrukwekkend om het grote verhaal te horen en hoe je er uiteindelijk los van kunt komen.

Opmerkingen over het luisterboek

6 delen luisterboek Het achtste leven
Inmiddels zijn alle delen beschikbaar voor leden van de bibliotheek. Ook via Storytel kun je Het achtste leven in delen beluisteren

De voorlezer had een prettige stem en goed tempo. Toch had ik soms het idee dat een hoofdstuk abrupt aan een einde kwam en kreeg ik het gevoel dat er iets was overgeslagen. Nitsa als verteller heeft er ook wel een handje van om een hoofdstuk abrupt te eindigen. In een luisterboek wordt dit effect dus versterkt.

Elk stuk van het levensverhaal van de hoofdpersonen wordt voorafgegaan door een citaat uit de literatuur of politiek of een lied. Meestal van voor mij onbekende Russische of Georgische schrijvers. Lang niet altijd kon ik de link leggen tussen het citaat en het gedeelte wat daarna werd voorgelezen. Het is een vreemde hoofdstukindeling als je het al zo mag noemen en het luisterboek heeft maar een beperkt aantal tracks (zonder aanduiding). Even terugzoeken is er dus niet bij, daarvoor moet je zelf bookmarks maken.

De roman is opgedeeld in boeken, Stasia, Christina, Kostja, Kitty, Elene, Daria, Nitsa en Brilka. Deze acht komt dus niet overeen met de delen waarin het de bibliotheek het luisterboek heeft opgedeeld. Helemaal afgebakend is het overigens niet, want tijdens de levensverhalen van de één hoor je ook wel hoe het gaat met de ander. Sterker nog er zitten ook levensverhalen tussen van mensen die belangrijk zijn voor de hoofdpersonen, die geen eigen boekdeel krijgen. Bij een luisterboek moet ik mij  aanpassen aan de voorlezer. Ik  kan niet zomaar iets overslaan om bij een favoriet romanpersonage verder te gaan. Eigenlijk had ik nergens de behoefte omdat te doen, wat wel aangeeft hoe boeiend het verhaal is.

Een achtste leven (voor Brilka) –  Nino Haratischwili  (luisterboek in 6 delen)

Disclaimer: geleend via de bibliotheek

4 gedachten over “Luisterboek: Het achtste leven”

  1. Ben – recent – na 570 blz. gestopt; heel knap geschreven, maar ik het vond deze roman ‘te grof’ en dat stuitte me steeds meer tegen de borst.

    1. Tja dat kan ik mij best voorstellen. Het is zeker geen christelijk boek. Ik kan daar ook gevoelig voor zijn, maar ik vermoed dat ik door het worstelen met oa Het Vloekhout enigszins een dikkere huid heb gekregen. Ik zat al te in dit wereldse verhaal. Het wordt er na het einde toe ook niet beter op, maar dat zal niet verbazen.

      1. Ik krijg maar geen dikkere huid op dit punt 😉 Dank voor je toelichting!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.