Wij lezen misdaad en straf (1)

Er zijn boeken en schrijvers waarvan ik de titels en de namen wel weet, maar die ik nog nooit heb gelezen. Russische Klassiekers bijvoorbeeld. In een enkel geval ken ik een quote zoals: ‘Alle gelukkige gezinnen lijken op elkaar, elk ongelukkig gezin is ongelukkig op zijn eigen wijze.’ Het begin van Anna Karenina van Tolstoj. Vorig jaar hebben een aantal bloggers dit boek samen gelezen. Ik vond het een leuk project om te volgen. Ik ontdekte dat samen lezen een goed idee is om aan een Russische Klassieker te beginnen. Blijkbaar hebben die romans vandaag de dag nog wat te zeggen. Ze worden steeds herlezen en opnieuw vertaald en uitgegeven.

In februari verscheen de nieuwe vertaling door Hans Boland (de vertaler van oa Anna Karenina) van misdaad en straf van Dostojevski. Samen met Ali Molenaar vatte ik het plan op om misdaad en straf te gaan lezen. Wij moesten even wachten op een exemplaar uit de bibliotheek, want het boek kost 45 euro. Voor mij was dit een drempel om uit te geven omdat ik niet zeker wist of misdaad en straf mij zou aanspreken. Als ik nu de prijs wegzet tegenover de prijs van een musicalkaartje of zo, dan is het beslist geen miskoop! (wat een theater)

Misdaad en straf is opgedeeld in 6 delen met 6 of 7 hoofdstukken. Dat zou een leesproject kunnen worden van een hoofdstuk per dag, 6 weken lang. Zo ben ik er in juni aan begonnen. Als ik per dag maar een hoofdstuk uit krijg.

Ergens begin juli kwam er tegen het eind van de dag – doe extreem heet was geweest – een jongeman uit zijn huurkamertje aan de Timmermanssteeg tevoorschijn.”

Deze eerste zin opent voor mij een wereld in de binnenstad van Sint Petersburg is de tweede helft van de 19de eeuw. De arme jongeman is Rodion Raskolnikov,  die gestopt is met zijn studie rechten en loopt te broeden op een plan. Welk plan is al een eerste cliffhanger in het verhaal. De gedetailleerde beschrijving van zijn karakter door Dostojevski, zou hem nu het etiket autist opleveren.  Dit is het moment dat ik onder de indruk raak van deze schrijver. Hoe een mens tot leven komt door woorden in plaats van een labeltje.

Vervolgens is het verhaal voor mij steeds een wisseling van tonelen; een scène in een duistere kroeg waarin een dronken man zijn levensverhaal vertelt. Rodion die een uitgebreide brief van zijn moeder leest met details over de omstandigheden van zijn zus en een aangekondigd huwelijk.  Raskolnikov, die zwerft door de stad om te bedenken wat hem te doen staat. Er is nog een hoofdstuk waarin een droom of jeugdherinnering tot in detail beschreven wordt. Het lijkt allemaal af te leiden van het plot, de cliffhanger van het eerste hoofdstuk. Maar het zijn scenes met humor, psychologische analyses en visionaire ideeën. Aan het eind van elk hoofdstuk wordt de spanning opgebouwd en worden de scènes moeiteloos met elkaar verbonden. Tegen het einde van het eerste deel is het plan van de eerste bladzijden uitgevoerd. Dostojevski heeft dan al zoveel geïnvesteerd in Raskolnikov, dat de spanning zit in de misdadiger en ik benieuwd ben hoe hij wordt ontmaskerd. Alle personages en losse eindjes worden gebruikt om ideeën over moraal en misdaad te delen.

Ik ben onder de indruk van hoe actueel sommige citaten zijn. In het begin markeer ik deze tijdens het lezen, maar vanaf deel 2 tot deel 4 lees ik deze klassieker als een pageturner en maak geen aantekeningen meer. Niet alle details laat ik tot leven komen voor mijn lezersoog, daarvoor lijken de beschrijvingen over de top. Bijvoorbeeld (uit deel 4) over een detective wiens gezicht een komische sluwe uitdrukking krijgt;

“de rimpeltjes op zijn voorhoofd werden weggetreken, zijn oogjes bijna dicht geperst, zijn gelaatstrekken uitgerekt en ineens begon hij onbedaarlijk te lachen, half hysterisch, kronkelend met zijn hele lichaam. Intussen bleef hij Raskolnikov recht in de ogen kijken.”

Het lukt mij niet om daar een plaatje van te maken. Misschien is dat ook wel niet de bedoeling. Als ik de roman later nog een keer lees, zullen andere details in de beschrijving opvallen en het verhaal een beetje anders kleuren. Als beginnend lezer van de Russische Klassieken, haal ik er zeker nog niet uit wat er in zit, maar tot nu toe was er in elk geval wel leesplezier. Deel 2 over #wijlezenmisdaadenstraf zal verschijnen op donderdag 8 augustus 2019.

Misdaad en Straf – Dostojevski (eerste uitgave 1866) | vertaling Hans Boland (2019) Uitgeverij Van Oorschot 636 blz.

Disclaimer: geleend bij de bibliotheek

One thought on “Wij lezen misdaad en straf (1)”

  1. Dit boek heb ik in 2013 gelezen, nog in een oude vertaling dus. Het kostte me toen wel een paar maanden, maar het was een bijzondere leeservaring, dus leuk om nu te lezen hoe het jou en Ali is bevallen!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.