Hemelvaart

9200000030035724Hemelvaart van Judith Koelemeijer heeft me getriggerd, vanaf het moment dat ik de cover in boekwinkel zag liggen. De kwaliteit van de foto is niet echt geweldig, maar roept daardoor wel gelijk vragen op. Wie is dit meisje en in welke tijd speelt dit zich af en wat heeft zij te doen met Hemelvaart? De hoofddoek blijkt bij nader inzien een handdoek te zijn. Het is een vakantiekiekje, een van de vele die gemaakt zijn tijdens een vakantie van zes vriendinnen die na hun eindexamen in 1985 gaan eilandhoppen in Griekenland. Een tijd van vrijheid, blijheid, feesten, uitgaan, zon zee strand seks enzovoort. Tot de laatste dag, dan gebeurt er een ongeluk en het meisje van de cover sterft. Het is een feestdag in Griekenland, ze vieren ‘Maria-Hemelvaart’  Vijf vriendinnen, zes rugzakken en een doodskist maken de reis terug naar Nederland. Dat is het verhaal achter het meisje op de cover.

Lees verder Hemelvaart

Het smalle pad van de liefde

Hij voelde de sterke verbondenheid die tussen man en een vrouw ontstaat als ze door een gebeurtenis, klein of groot, even vooral vader en moeder zijn, ouders van. Vertederde, trotse, bezorgde, wanhopige ouders, maar dat is niet zo erg of het is te dragen, want ze doen het samen.

Een van de juweeltjes uit de laatste roman van Vonne van de Meer, ‘Het smalle pad van de liefde’, waar het overigens niet zozeer over ouderschap gaat, maar de vriendschap tussen twee gezinnen, die elkaar alleen in de zomer ontmoeten, als Pieter en Mae Akkerman hun vakantie doorbrengen in het huis van Floris en Francoise Vrijbloed, in de Auverge in Frankrijk en hoe die op het spel gezet wordt, als twee van hen samen een verhouding krijgen.  “Het was nooit uitgesproken, maar daarom niet minder waar: ze voeden, ja ze inspireerden elkaar. Met zijn vieren, al dan niet omringd door hun kinderen, waren ze op hun best.” Lees verder Het smalle pad van de liefde

Kleine Rachel

Ken jij het verhaal van RacheltjImageie de Beer al?

Nou luister maar, Rachel de Beer is een meisje van 12 jaar. Ze groeit op in Zuid-Afrika, in de tijd dat de Boeren trekken van de kust naar het binnenland en op zoek zijn naar ruimte en voorspoed. Ze trekken met huifkarren en nemen hun hele hebben en houden mee. Het wordt winter en de familie De Beer is in de buurt van het Drakensgebergte. Op een mistige dag ontsnapt  het kalf Frikkie. Rachels broertje Jamie is verzot op het kalf. Zonder dat de rest van de familie het in de gaten heeft, gaat hij op zoek naar het kalf. Als aan het eind van de dag de anderen ontdekken dat Jamie vermist wordt, beginnen ze een zoektocht naar het kleine jongetje. Het zoeken wordt bemoeilijkt door de invallende duisternis en een sneeuwstorm. Op wonderlijke wijze vindt Rachel haar broertje en redt hem van een gewisse dood.

Zo is het al meer dan honderd jaar gegaan in Zuid-Afrika, vooral onder de blanke Afrikaners is het een geliefd volksverhaal. Het verhaal van onvoorwaardelijke liefde tussen broer en zus heeft velen geïnspireerd en bemoedigd. In elk geval heeft het Brett Micheal Innes geraakt. Hij is filmmaker en gaat het verhaal van Racheltje de Beer ook verfilmen.

Waarschijnlijk kunnen wij Nederlanders Rachel vergelijken met Hans, die zijn vingers in het gat van de dijk stopte en zo het dorp behoedt voor een overstroming.

Een volksverhaal wordt doorverteld, duurt niet lang en elke verteller geeft zijn eigen nuances eraan. In ‘Kleine Rachel’ is het volksverhaal de basis, maar Brett Micheal Innes heeft er veel meer aan toegevoegd om er een historische roman van te maken. Daar is hij wat mij betreft slechts ten dele in geslaagd. Wat prachtig is gelukt, zijn de sfeerbeelden die opgeroepen worden in dit boek; de historische setting, het trekken van de boeren met de huifkarren, het boerderijleven in de 19de eeuw, de reis naar de stad voor het Nagmaal en niet in de laatste plaats de betoverende omschrijving van het Afrikaanse landschap. Poëtisch in die zin is ook dat Rachel mensen die zij tegen komt, indeelt als veldmensen, woestijnmensen, stadmensen of oceaanmensen. (Waar hebben we die indeling van (Zuid-Afrikaanse) mensen eerder gelezen?) Later ontdekt ze ook nog de boerderijmensen. Verder wordt gebruik gemaakt van de taal van planten.

Aan de ene kant prikkelt Brett Micheal daarmee de verbeelding, maar even snel stelt hij het vertrouwen in de lezer teleur doordat hij hem of haar geen eigen conclusies laat trekken.  Als alwetend verteller switch hij voortdurend van de ene naar de andere romanfiguur en zodoende heeft geen enkel persoon geheimen. Hij verraadt gevoelens en gedachten van alle aanwezigen breekt daarmee de spanningsboog, zeker in het begin van het boek. Sommige scènes of zinnen spreken voor zich en hoeven echt geen toelichting van de schrijver. 

Daarbij probeert Brett Micheal het verhaal een mystieke lading te geven, door de climax van zijn verhaal te laten afspelen tussen Goede Vrijdag en de dagen daarna. Gek genoeg is dit het enige element waarvan hij geen verantwoording doet in zijn nawoord, terwijl er ook wat betreft timing van het verhaal geen bewijs is dat het daadwerkelijk rond Pasen heeft plaatsgevonden. Het zij de schrijver vergeven, immers zo brengt elke verteller zijn nuances in een volksverhaal.

________________________________

Mijn waardering: ***

Kleine Rachel – Brett Michaël Innes | Uitgever Mozaïek 2013 | ISBN 978 90239944480

Retour Rantepao

AfbeeldingJoke Verweerd brengt mensen tot leven. Met een paar pennenstreken is iemand met al zijn of haar passies en twijfels op papier gezet. Zo zijn daar in ‘Retour Rantepao’  Mirjam van Apeldoorn en haar vader Wouter en moeder Ine. Daarnaast schetst ze in dit boek ook kleurrijk Indonesië.

Mirjam is 32 jaar, heeft haar eigen stylingbureau en is verliefd op Jeroen. Maar ze wil zich niet binden. Ervaringen uit het verleden hebben haar wel geleerd dat zij niet iemand is voor vaste relaties. Ze heeft wel een band met Firman, haar pleegbroer uit Indonesië. Mirjam is opgegroeid in Rantepao, omdat haar vader les gaf op de Theologische school. Het gezin van Apeldoorn heeft 8 jaar in Indonesië gewoond en dat heeft diepe sporen achtergelaten. Wouter was daar in zijn element en wist zich gesteund door zijn vrouw. Mirjam voelde  zich half Toraja, de stam waar ook Firman van is. Maar  het leven nam een dramatische wending toen Daniel, het jongste kind van Wouter en Ine overleed. Ine kon dat niet verwerken en omdat het leven voor haar onhoudbaar werd, is het gezin teruggekeerd naar Nederland met een ontheemd gevoel.

Bij Mirjam is dat misschien nog wel het sterkst.  Ze schrikt zich rot als ze zwanger blijkt te zijn. Kan ze daarvoor nog wel weglopen?

Als er bericht komt van Firman, dat hij als predikant naar de binnenlanden van Sulawesi gaat, brengt dat alles voor alle betrokkenen in een stroomversnelling. Mirjam gaat terug naar Rantepao.

Het boek wordt al lezende mooier. Je wordt het verhaal ingetrokken,  omdat Mirjam ontdooit, zichzelf hervindt en je wil weten welke kant dat op gaat. Het is een zoektocht naar de kern van het bestaan. Er worden in het verhaal heel wat levensvragen gesteld waar je bij stil zou kunnen staan. Dilemma’s  waarvan  je weet dat het antwoord niet zomaar te geven is dat het ook niet zo is voor de hoofdpersonen maakt deze roman authentiek.

Het geloof in God, het gesprek met Boven, speelt daarbij een belangrijke rol.  Hoewel dominee van Apeldoorn met zijn twijfels worstelt en niet alle antwoorden heeft. Mirjam doet niet zoveel met het geloof, wat zij van huis uit heeft meegekregen en ook haar vriend is een buitenstaander, dat maakt de setting van de (christelijke) roman wel toegankelijk in deze tijd, zeker omdat de levensvraag; ‘waar hoor ik thuis?’ zo universeel is.

‘Retour Rantepao’ is een reis die je zelf wilt maken. Ik vind deze roman prachtig. De zinnen, die soms zo kernachtig weergeven waar het om draait: “Nu heeft ze een verhaal, al zijn het maar een paar woorden. te midden van het geknetter van motoren en de stank van uitlaatgassen sms’t ze Jeroen: ‘Ik ben er.’”

Daarnaast is het een roman met meerdere lagen. Wat te denken van de cultuur van de Toraja waar zoveel aandacht is voor de dood, de begrafenis het grootste feest is, terwijl de dood van Daniel alles overhoop gooit in het gezin?

Joke Verweerd heeft gekozen voor twee perspectieven in deze roman, die van Mirjam en vader Wouter. Het is bijna kenmerkend dat moeder Ine klein gehouden wordt, terwijl ze ook een verhaal te vertellen heeft en dat ook wil doen. Heel herkenbaar vond ik als Wouter van zijn vrouw zegt:  “Soms verzint ze er nog het een en ander bij, maar dat is ook goed. Lachen is altijd goed.” Tijdens een lezersavond afgelopen najaar heb ik dit Joke Verweerd over zichzelf horen zeggen.

Update: Retour Rantepao is genomineerd voor de Publieksprijs Christelijke Boek 2014.  Ook genomineerd zijn in dezelfde categorie fictie (uit Nederland) Morie van Arie Kok en Waterval van Liesbeth Morren

________________________

Mijn waardering: ****

Retour Rantepao  – Joke Verweerd | Uitgeverij Mozaïek 2013 | IBN 9789023994350 | 376 blz.  € 19,90 ook als e-book