Retourtje Roots: Zuid-Afrika

Toen wij in 2002 erachter kwamen dat het mogelijk was om een kindje uit Zuid-Afrika te adopteren, gingen wij ervoor omdat wij zeker wisten dat wij een kindje uit Zuid-Afrika, behalve veel liefde en een veilig thuis ook passie voor Zuid-Afrika konden geven. Wij hebben langere tijd bij Zuid-Afrikaanse mensen gewoond, toen we meewerkten aan een project in Venda in 1992. Nog steeds hebben wij contact met vrienden die wij toen hebben leren kennen. Ook later zijn wij meerdere keren op reis gegaan naar Zuid-Afrika, waarbij we vakantie en projectreizen combineerden. Toen wij in 2005 eindelijk onze zoon mochten ophalen, was het onze vijfde reis naar Zuid-Afrika en wisten wij Afrika gaat in je bloed zitten; je kunt het niet zomaar verlaten. In 2009 waren wij er voor de tweede adoptie en we gingen weg met de gedachte dat het niet de laatste keer zou zijn. Dolgraag wilden wij met onze kinderen terug om hen het land, de mooie en de mindere mooie kanten ervan te laten zien.

Dat gebeurde in 2013, onze jongens waren toen 8 en 6. Goed beschouwd, best jong. Natuurlijk wilden ze wel naar Zuid-Afrika, maar wij als ouders zijn op dat moment doorslaggevend geweest in de keuze van deze reis. Ik hoorde van andere ouders dat sommige kinderen niet meer terug wilden naar Zuid-Afrika, (bijvoorbeeld omdat ze bang waren dat ze daar moesten blijven, of omdat ze nu Nederland als hun land zien). Het zou voor ons echt slikken zijn geweest als wij door de adoptie van Zuid-Afrikaanse kinderen niet meer op reis zouden kunnen gaan naar het land waar wij ons hart aan hebben verloren, vrienden hebben en betrokken zijn bij verschillende projecten. Dus wij maakten een reisplan voor drie weken waarbij we de veelzijdigheid van Zuid-Afrika voorop zette; een mix van wat oud en vertrouwd was, slapen op plekken waar wij tijdens de adoptiereis waren geweest, doen wat we toen gedaan hadden (een uitstapje stond wat dat betreft bovenaan op het to-do lijstje van onze zoon, namelijk het lionpark), het bezoeken van onze sponsorkinderen, het vieren van een kinderfeestje van onze vrienden, maar ook gewoon vakantie en natuurlijk op safari.

Voor de reis maakten wij een reisgids, waarbij we bij elke dag pictogrammen hadden geplaatst, zodat de kinderen wisten wat er zou gaan gebeuren, hoeveel kilometer we gingen rijden, waar we slapen enzovoort. Dit boek gaf ze redelijk houvast.  Verder hadden we voor allebei de kinderen een schetsboek, zodat ze tekeningen konden maken van hun avonturen.

Het leuke van opnieuw naar Zuid-Afrika gaan, is het gevoel van thuiskomen. Voor ons, maar zeker ook voor de jongens. “Dit is mijn land!” Ze waren verrast door het feit dat er zoveel mensen op straat liepen met dezelfde huidskleur, hier waren papa en mama in de minderheid. Zelfs voor jongens die opgroeien in een grote multi-culturele stad als Rotterdam, was dit toch wel de eerste aangename verrassing. Dat de mensen vervolgens met je willen praten en dat jij ze dan niet kan verstaan, was een volgende verrassing.

Sinds de adoptie hebben wij contact (voornamelijk via facebook) met de familie & kindertehuizen waar onze jongens de eerste maanden zijn verzorgd. Regelmatig laten we zien wat daar gebeurd of wat ze nodig hebben. Het was voor ons vanzelfsprekend om geld in te zamelen voor de kindertehuizen. Het is fijn om niet met lege handen bij een kindertehuis te komen, maar voor de jongens was het allemaal toch wel overweldigend. De verzorgers herkenden de kinderen en wilden met ze knuffelen. Zelf wilden ze liever observeren of spelen.

Ook de confrontatie met de kinderen in een township, later tijdens de reis was lastig voor ze. Wat een uitkomst was, was dat elk guesthouse wel hondjes had. De jongens vonden het heerlijk om daar mee te spelen, daarmee werd het gemis aan hun eigen hond voor een belangrijk deel opgevangen. ‘Je kunt er je verhaal aan kwijt en hij zal het niet doorvertellen’ is kort samengevat het belang van een huisdier volgens onze zoon.

Wat ik zelf heel waardevol vond was het bezoek aan mijn vriendin. Wij gingen eerst met haar mee naar de kerk. Ton en ik waren de enige blanken in de kerk. Na de dienst gingen we met haar familie mee naar huis. Haar zoon was jarig en er was chips, taart, ballonnen enzovoort. Precies zoals je een kinderfeestje voorstelt. Onze jongens konden heerlijk met de kinderen spelen. Daar valt de taalbarrière helemaal weg. Tegelijkertijd zijn er ook verschillen met hoe het bij ons gaat en hebben de jongens kunnen ervaren hoe het is om in een extended familie te worden opgevangen.

Zuid-Afrika is een schitterend land om vakantie te vieren, ondanks de contrasten. Wij hebben genoten van de mooie natuur, leuke spannende dingen gedaan, canopy, quad rijden, maar op safari en dieren zoeken en observeren in het wild is natuurlijk ook geweldig om met elkaar te doen.

Tijdens deze reis naar Zuid-Afrika krijg je zoveel indrukken en informatie. Het bevestigden voor ons, hoe goed het is dat onze jongens de kans hebben gekregen om in Nederland op te groeien, juist ook omdat er in Nederland hulp is voor de problemen waar ze tegenaan lopen. (bv voor dyslexie of onderwijs in kleinere klassen). Wij kunnen de biologische familie (nog) niet opzoeken. De adoptieprocedure is een gesloten procedure in Zuid-Afrika waarbij wettelijk is vastgelegd dat men pas contact mag hebben wanneer het kind 18 is. Maar onze contacten met vrienden hebben er wel voor gezorgd dat de jongens iets hebben ervaren van hoe het is om te zijn in een cultuur die aansluit bij hun achtergrond, anders dan de Nederlandse.

Voordat wij naar Zuid-Afrika gingen heeft onze oudste zoon (die wel moeite heeft met zijn adoptie) wel eens gedreigd: ik ga naar mijn Afrikaanse moeder”, maar nadat wij teruggekomen zijn uit Zuid-Afrika heeft hij het nooit meer gezegd. Het feit dat veel donkere vrouwen graag met hem in onverstaanbare taal begonnen te praten en geen begrip hadden voor zijn opeens ‘verlegen/boze’ bui heeft ook wel geholpen om hem te laten kiezen voor het vertrouwde van ons gezin.

Ondanks de momenten van irritatie die er zijn geweest tijdens de reis (die ik overigens nu na het lezen van oa Retourtje Roots, maar ook door informatieavonden over rootsreizen, veel beter kan plaatsen) kijken wij terug op een mooie, waardevolle reis. Het had een finalereis kunnen zijn, maar tja ondertussen vinden onze jongens reizen naar Zuid-Afrika ook bij het ritme van ons gezinsleven horen en dus gaan wij nog een keer.

Deze aanvulling heb ik gemaakt nav het boek Retourtje Roots van Maureen Welscher.

%d bloggers liken dit: