Tagarchief: Augustus Klassieke Literatuur Maand

Wat ik haal uit Nooit meer slapen

In augustus promoot blogger Sandra het (her)lezen van Nederlandse Klassiekers. Dit jaar heb ik tijdens de vakantie in Noorwegen geluisterd naar ‘Nooit meer slapen’ van Willem Frederik Hermans. Het was bijzonder om het boek te ervaren (zowel in het boek als direct om mij heen) tijdens de roadtrip: Nachten waarin het niet donker wordt, ruige natuur en gestapelde steentjes. Door Nooit meer slapen weet ik nu dat stenen stapelen in Noorwegen een gebruikelijke manier is om een spoor te markeren.  Het enige waar ik niet over mee kan praten, zijn die vervelende muggen; nauwelijks last van gehad. Een ander detail wat herkenning opriep, was dat de moeder van Alfred Issendorf recensies schreef. Zij pakt het wel anders aan. Ten eerste werd ze er goed voor betaald al las ze de boeken nooit.  Zij haalde haar informatie uit buitenlandse recensies. Over Nooit meer slapen zijn al eindeloos veel kritieken en boekverslagen geschreven, toch blog ik (gratis) over wat het verhaal van Alfred die op expeditie gaat naar Noorwegen in de jaren zestig, bij mij heeft losgemaakt. Lees verder Wat ik haal uit Nooit meer slapen

Uitgelezen Rotterdams: Karakter

Hij stond op mijn literatuurlijst van de middelbare school: Karakter van Bordewijk, maar ik heb hem toentertijd niet gelezen. Toen ik ontdekte dat deze klassieker zich afspeelt tegen een Rotterdams decor, wist ik dat ik er niet om heen kon en vandaar nu, in de maand augustus klassieke literatuurmaand, in de rubriek Uitgelezen Rotterdams. Lees verder Uitgelezen Rotterdams: Karakter

Het bittere kruid vertelt door Marga Minco

Luisterboek het bittere kruidHet bittere kruid van Marga Minco heb ik nooit gelezen, maar na het lezen van de leeservaring van Sandra, heb ik het boek gedownload uit de luisterbieb. Terwijl we al weken voor onze oudste zoon voorlezen uit de reis door de nacht van Anne de Vries, wordt er nu voor mij voorgelezen, door niemand minder dan Marga Minco zelf. Haar stem vult mijn kamer en vertelt het verhaal van een joods meisje dat begint, net als bij de reis door de nacht, aan het begin van de oorlog. “Op een dag…” Het komt direct binnen als een sterke, maar door doorleefde stem van een oude vrouw mij haar verhaal van de oorlog verteld. Het is alsof mijn oma aan het vertellen is over vroeger. Zij kon ook zo over de oorlog praten, hoewel met heel andere ervaringen. De kleine persoonlijke details, korte zinnetjes die worden toegevoegd, niet om de gevoelens te beschrijven, maar juist om zelf te voelen hoe het moet zijn geweest. Het maakt het vertelde zo authentiek. Eerst denk ik dat ik nog met wat losse hoofdstukken te maken heb, die haast op zichzelf staan met een titel; de terugblik aan haar jeugd waar het verschil tussen jood en niet-jood sterker was, dan in het begin van de oorlog. Het bezoeken van een kliniek omdat ze tbc heeft. Maar de herinneringen aan de oorlogsjaren gaan onmiskenbaar verder naar dat ene dramatische moment; dat het jonge meisje alleen komt te staan, zonder familie. Ze zwerft van onderduikadres naar onderduikadres en overleeft zo de oorlog. Met kleine details als de tol, die buiten het café ronddraait en tenslotte wordt verbrijzeld, zegt ze zoveel. Als de zin van Marga Minco klinkt, breek ik. “Ik miste het geloof van mijn oom. Zij zouden nooit terugkomen, mijn vader niet, mijn moeder niet, Bettie niet, noch Dave en Lotte.” Nog nooit heeft een verhaal mij zo aangegrepen. Ik weet niet zeker of die ontroering ook zo sterk was geweest als ik het verhaal zelf had gelezen. Ik realiseer me dat de emotie versterkt werd door het feit dat terwijl ik aan het luisteren was, ik ook de koffers aan het pakken was voor de vakantie. Ik mag op reis, meenemen wat ik maar wil, de bestemming kiezen in vrijheid, zonder angst de toekomst tegemoet gaan.

Toen het verhaal uit was, heb ik even mijn literatuurkennis opgefrist. Dat kon al met de uitgebreide informatie die de luisterbieb gratis bij geeft. Ik ben verrast dat dit debuut van Marga Minco al in 1957 is verschenen. Ik merk daar niets van. Het sobere taalgebruik is niet gedateerd. Sinds eind jaren negentig zijn schrijvers als Geert Mak, Judith Koelemeijer bezig met hun familiegeschiedenis op te schrijven. Margo Minco was hun dus al tientallen jaren voor. Nu is dit fictie (ipv literaire non-fictie) ze zegt zelf dat ze met dit verhaal iets gecreëerd heeft, maar haar motieven lijken wel op die van de auteurs nu, die hun familiekroniek willen vastleggen.

“Een van de drijfveren om Het bittere kruid te schrijven is ongetwijfeld geweest dat ik mijn familieleden verder wilde laten leven, door over ze te schrijven. Nu moet ik er wel direct aan toevoegen dat het schrijven over de oorlog iets heel anders is dan het beleven van die oorlog. Schrijven is in de eerste plaats vorm geven. In Het bittere kruid heb ik vorm gegeven aan mijn ervaringen, heb ik iets gecreëerd, en op de een of andere manier staat die creatie los van mijn belevenissen.”

Twee uur en en kwartier duurt het verhaal. Beslist de moeite waard!

Opnieuw ‘Uitverkoren’

uitverkorenen -potokUitverkoren van Chaim Potok is echt een diamant; er zijn zoveel facetten aan dit boek die ik mooi vind, die zorgen voor een schitterende leeservaring. Deze keer was het in de eerste plaats de ontdekking dat ik opnieuw van een boek kon genieten alsof ik het voor de eerste keer las. Ik kende de boeken van Chaim Potok al, heb veel van de schrijver gelezen, leende ze in de bibliotheek. Omdat ik zo onder de indruk was van hun schoonheid, ben ik in de zomer van 1993 een boekwinkel binnengestapt en kocht alles wat op de plank stond op dat moment. Sindsdien pronken ze in mijn boekenkast. Ik wist zeker dat ik zulke goede boeken nog een keer zou willen lezen, alleen deed ik het niet. Lees verder Opnieuw ‘Uitverkoren’

De Tornado

De Tornado is een roman met een grote aantrekkingskracht, maar die me ook afstoot, dan opnieuw pakt, maar mij tenslotte gedesoriënteerd achterlaat. De roman lag al een paar jaar op mijn nog te lezen stapel. Het is dat Sandra de maand augustus heeft uitgeroepen tot de maand voor Klassieke Literatuur, anders was het boek er waarschijnlijk nog blijven liggen. Het is echt een boek wat je moet lezen, waar jezelf een beetje toe moet dwingen.

Vergy Maulveau wil een leegstaande boerderij kopen, een prachtige hoeve met veel grond, maar ook met een negatieve geschiedenis van pest, brand, moord en schreeuwende geesten. De plaatselijke bewoners willen er niets mee te maken hebben. Vergy Maulveau is vastbesloten op de hoeve weer te laten floreren. Hij werkt daarvoor zijn plannen uit. Hij sluit vriendschap met dominee Kladek, die Vergy een huishoudster en een boerenknecht, de godvrezende Ezen bezorgt.  Ezen heeft profetische gaven. Het zorgt ervoor dat de ‘pesthoeve’ van Maulveau  en het verhaal iets mysterieus houden, ook nadat het spook is ontmaskerd. Lees verder De Tornado