Tagarchief: Duitsland

Het Brandoffer

“Davon haben wir nichts gewusst” is een cliché waarmee ik ben opgegroeid als het gaat om het excuus van de Duitse bevolking ten opzichte van de Holocaust. Maar ik kan de woorden zelf ook in de mond nemen, want zoveel weet ik niet van wat Duitsers zelf hebben geschreven. In deze boekenweek met als met thema Duitsland, hoor ik meer van zulke betekennissen: we lezen bar weinig Duitse literatuur. Lees verder Het Brandoffer

Een handvol sneeuw

De Duitse schrijfster Jenny Erpenbeck begint in Een handvol sneeuw met de bekende uitdrukking: “De Heer heeft gegeven, de Heer heeft genomen” maar doordat de moeder direct al weet dat dit niet klopt wanneer ze bij het graf van haar baby staat, heeft het boek mijn volle aandacht. Zo sterk is de openingsscene waarbij met elke schep aarde ook afscheid genomen wordt van het kind wat had kunnen zijn. Met dat gegeven maakt Jenny Erpenbeck een hele bijzondere familiegeschiedenis, want met een handvol sneeuw op de borst, had in 1902 de acht maanden oude baby in Brody niet hoeven sterven. Lees verder Een handvol sneeuw

De Pruimenboom

Van uitgever Kok ontving ik een leesexemplaar van de Pruimenboom, het debuut van Ellen Marie Wiseman. Een belangrijke en originele aanvulling volgens de uitgever omdat in dit oorlogsverhaal de hoofdpersonen Duitse burgers zijn. Vorig jaar was ik verrast door Verzwegen moeder van Gisa Klonne, dus  de  Pruimenboom gaf ik een kans:

Christine Bölz is verliefd en dolgelukkig als Isaac Bauermann ook van haar houdt, ondanks dat ze uit arm arbeidersgezin komt. Nee ik verraad net alvast het einde van het verhaal, dit is het begin. De liefde van Christine en Isaac in 1938 voor elkaar voelen wordt verboden door de overheid. Ze wonen ergens in Duitsland. Hij is Joods en zij een prachtig voorbeeld van een Arische schoonheid. In de eerste hoofdstukken zijn er nog geheime ontmoetingen, maar het is gevaarlijk om contact te houden en elkaar te helpen. Noodgedwongen verliezen ze elkaar uit het oog. Ondertussen beschrijft Wiseman hoe het is voor gewone Duitsers om in de oorlog verzeilt te raken; hoe ze met tegenzin de Hitlergroet brengen, stiekem naar buitenlandse radio-uitzendingen luisteren, met moeite hun eten krijgen, afscheid nemen van hun geliefden die moeten vechten aan het front, geld verdienen door uniformen te herstellen en steeds weer in angst leven vanwege de bombardementen op hun stad zonder plaatsnaam. In de  oorlogsjaren die volgen, lukt het Christine een aantal keer om Isaac te zien en te helpen, iets waar ze uiteindelijk zelf een hoge prijs voor moet betalen. Vooral als blijkt dat de oorlog niet afgelopen is wanneer Duitsland door de geallieerden wordt bevrijd. Lees verder De Pruimenboom

Verzwegen moeder

verzwegen moeder“Gelukkig heb je de herinneringen nog.” Hoe vaak gebruiken we dat cliché om nabestaanden te troosten. In ‘Verzwegen moeder’ de laatste roman van Gisa Klönne komt de lezer er al gauw achter dat herinneringen ook niet heilig zijn. Dat is tenminste wat Rixa Hinrichs ervaart als ze onverwacht naar het winterse Berlijn moet afreizen. Haar moeder is verongelukt tijdens een autorit op dezelfde snelweg waar 12 jaar eerder haar broer is omgekomen. Rixa voelt zich schuldig omdat ze haar moeder niet heeft kunnen redden. Tegelijkertijd blijkt dat de moeder-dochter band, mede door het overlijden van haar broer onder spanning heeft gestaan. Vroeger was dat anders. Rixa kan zich een bijna onbezorgde jeugd herinneren met spannende reizen naar de familie van haar moeder in de DDR. Heerlijke zomers buiten in de tuin bij de pastorie van haar grootouders aan het meer, samen zwemmen met haar broers. Het onverwachte overlijden van haar moeder, zorgt voor veel vragen. Rixa  zoekt naar een verklaring waarom haar moeder die nacht in de auto is gestapt en naar Mecklenburg is gereden. Zoiets zou ze namelijk nooit doen. Herinneringen, foto’s, brieven, gesprekken met ooms en tantes, archieven van de kerk, steeds meer ontdekt Rixa van haar familie en wat al die tijd verzwegen is, maar waarom? Lees verder Verzwegen moeder