Tagarchief: Zuid-Afrika

Kleine Rachel

Ken jij het verhaal van RacheltjImageie de Beer al?

Nou luister maar, Rachel de Beer is een meisje van 12 jaar. Ze groeit op in Zuid-Afrika, in de tijd dat de Boeren trekken van de kust naar het binnenland en op zoek zijn naar ruimte en voorspoed. Ze trekken met huifkarren en nemen hun hele hebben en houden mee. Het wordt winter en de familie De Beer is in de buurt van het Drakensgebergte. Op een mistige dag ontsnapt  het kalf Frikkie. Rachels broertje Jamie is verzot op het kalf. Zonder dat de rest van de familie het in de gaten heeft, gaat hij op zoek naar het kalf. Als aan het eind van de dag de anderen ontdekken dat Jamie vermist wordt, beginnen ze een zoektocht naar het kleine jongetje. Het zoeken wordt bemoeilijkt door de invallende duisternis en een sneeuwstorm. Op wonderlijke wijze vindt Rachel haar broertje en redt hem van een gewisse dood.

Zo is het al meer dan honderd jaar gegaan in Zuid-Afrika, vooral onder de blanke Afrikaners is het een geliefd volksverhaal. Het verhaal van onvoorwaardelijke liefde tussen broer en zus heeft velen geïnspireerd en bemoedigd. In elk geval heeft het Brett Micheal Innes geraakt. Hij is filmmaker en gaat het verhaal van Racheltje de Beer ook verfilmen.

Waarschijnlijk kunnen wij Nederlanders Rachel vergelijken met Hans, die zijn vingers in het gat van de dijk stopte en zo het dorp behoedt voor een overstroming.

Een volksverhaal wordt doorverteld, duurt niet lang en elke verteller geeft zijn eigen nuances eraan. In ‘Kleine Rachel’ is het volksverhaal de basis, maar Brett Micheal Innes heeft er veel meer aan toegevoegd om er een historische roman van te maken. Daar is hij wat mij betreft slechts ten dele in geslaagd. Wat prachtig is gelukt, zijn de sfeerbeelden die opgeroepen worden in dit boek; de historische setting, het trekken van de boeren met de huifkarren, het boerderijleven in de 19de eeuw, de reis naar de stad voor het Nagmaal en niet in de laatste plaats de betoverende omschrijving van het Afrikaanse landschap. Poëtisch in die zin is ook dat Rachel mensen die zij tegen komt, indeelt als veldmensen, woestijnmensen, stadmensen of oceaanmensen. (Waar hebben we die indeling van (Zuid-Afrikaanse) mensen eerder gelezen?) Later ontdekt ze ook nog de boerderijmensen. Verder wordt gebruik gemaakt van de taal van planten.

Aan de ene kant prikkelt Brett Micheal daarmee de verbeelding, maar even snel stelt hij het vertrouwen in de lezer teleur doordat hij hem of haar geen eigen conclusies laat trekken.  Als alwetend verteller switch hij voortdurend van de ene naar de andere romanfiguur en zodoende heeft geen enkel persoon geheimen. Hij verraadt gevoelens en gedachten van alle aanwezigen breekt daarmee de spanningsboog, zeker in het begin van het boek. Sommige scènes of zinnen spreken voor zich en hoeven echt geen toelichting van de schrijver. 

Daarbij probeert Brett Micheal het verhaal een mystieke lading te geven, door de climax van zijn verhaal te laten afspelen tussen Goede Vrijdag en de dagen daarna. Gek genoeg is dit het enige element waarvan hij geen verantwoording doet in zijn nawoord, terwijl er ook wat betreft timing van het verhaal geen bewijs is dat het daadwerkelijk rond Pasen heeft plaatsgevonden. Het zij de schrijver vergeven, immers zo brengt elke verteller zijn nuances in een volksverhaal.

________________________________

Mijn waardering: ***

Kleine Rachel – Brett Michaël Innes | Uitgever Mozaïek 2013 | ISBN 978 90239944480

Vier boeken van Dalene Matthee in een nieuw jasje

03da14e46f3911e3938b12e3e540e43f_8

Romans uit Zuid-Afrika zijn op dit moment erg populair. Denk aan de schrijfster Irma Joubert, maar ook de onlangs verschenen ‘Kleine Rachel’ van Brett Michael Innes. De bosromans van Dalene Matthee zijn opnieuw verschenen, nu als midprice editie en ebook, respectievelijk € 15,- of € 9,99

 Toen de romans in de jaren tachtig in het Nederlands verschenen, heb ik ze verslonden. Nog maar eens lezen en becommentariëren.

9789088653056Fiela’s kind
In Afrika dwaalt een kind te ver het bos in. Hij komt niet terug. Na dagen van koortsachtig zoeken, wordt de hoop opgegeven hem ooit nog terug te vinden. Negen jaar later treffen twee ambtenaren, bezig met een volkstelling, aan de andere kant van het grote Knysnawoud een blank jongetje aan, Benjamin. Sinds zijn derde jaar wordt hij opgevoed door Fiela. Zij verzet zich tot het uiterste, maar kan niet verhinderen dat een blanke vrouw Benjamin opeist als haar zoontje.

Kringen in een bos
Kringen in een bos is het eerste deel van de Bostrilogie, geschreven door de Zuid-Afrikaanse auteur Dalene Matthee. Saul Barnard is houthakker in het Knysnabos en dat houdt in: arm en ongeschoold blijven en voor altijd een slaaf zijn van de Engelsen. Saul staat daarom op het punt zijn geboorteland te verlaten, maar wanneer hij hoort dat er jacht gemaakt wordt op Oupoot de leider van de woudolifanten verandert hij van gedachten. Hij vindt dat als Oupoot gedood moet worden, hij dat moet doen; want het moet met respect gebeuren. Wanneer Saul dieper en dieper het woud intrekt, wordt hem hoe langer hoe duidelijker dat Oupoot hem om de een of andere reden het woud in lokt…

Moerbeibos
Silas Miggel woont in alle rust met zijn dochter in het Knysnabos, totdat op een dag een groep Italiaanse immigranten een tentenkamp opslaat om een zijderupskwekerij te beginnen. Als dit totaal mislukt â omdat in de kleigrond de moerbeibomen niet groeien â begint een zware tijd, zowel voor de Italianen als voor Silas en zijn dochter. In de uitzichtloze situatie worden de immigranten gedwarsboomd door de regering. Aanvankelijk staat Silas afwijzend tegenover de Italianen, maar steeds meer ziet hij het als zijn plicht om hulp te bieden.

Droombos
De jonge Karoliena Kapp groeit op in het Knysnabos. Dankzij haar scholing op kosten van de kerk en de genegenheid van ondernemer Johannes Stander, heeft Karoliena de mogelijkheid om ergens anders te gaan wonen. Ze belandt bij een Engelse dame die haar voorbereidt op het huwelijk met Johannes. Maar al tijdens de wittebroodsweken ontdekt Karoliena dat zij niet zonder het Bos kan leven. Ze keert terug naar haar geboortegrond om te ontdekken wie zij werkelijk is.